zeszmulowiznyibrodna

Wpis

niedziela, 15 kwietnia 2012

Moja babcia Marianna /Maria/ Klementyna Sikorska.

Jak dla każdego małego dziecka babcia jest kimś bardzo kochanym. Takie same były obydwie moje babcie, jedną z nich miałem cały czas blisko po drugiej stronie Wisły na Pradze. Wspominam tu moją babcię Mariannę /Marię/ Klementynę Daniłowicz z d. Sikorską.

Na tym zdjęciu babcia Maria /wolała jak  ja nazywano tym imieniem/ ma około 15 lat, mieszka cały czas z pradziadkami na Szmulowiźnie, jest zapewne uczennicą jednej ze szkół na Pradze. Rozpoczęła się już I Wojna Światowa.

Marianna Klementyna Sikorska, około roku 1915.

Marianna Klementyna Sikorska, około roku 1915, Warszawa-Szmulowizna.



Zdjęcie poniższe mogłem przez lata oglądać w rodzinnym albumie, nigdy nie usłyszałem w związku z nim żadnej historii. Babcia jest na nim starsza o rok lub dwa, lecz w jej ubiorze zaszła ogromna zmiana. Jest w mundurze.

Marianna Klementyna Sikorska 1917-1918.

Marianna Klementyna Sikorska w mundurze Polskiej Siły Zbrojnej, około 1917-1918.

I w latach 70-tych XX wieku:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.263328800449643.59420.227345097381347&type=3#!/photo.php?fbid=263328837116306&set=a.263328800449643.59420.227345097381347&type=3&theater

Z identyfikacją munduru w który babcia jest ubrana było sporo kłopotu. Zanim do tego doszło rozmawiałem w paru miejscach z amatorami, wreszcie trafiłem do miejsca które ma najlepszych fachowców w tym temacie. Historia tego zdjęcia okazała się dość niezwykła i to z wielu powodów.

Według ubioru /i innych dokumentów nie związanych ze służbą w wojsku/ Maria Klementyna Sikorska w latach 1917-1918 służyła w Polskiej Sile Zbrojnej i/lub Polskim Korpusie Posiłkowym.

Opis szczegółów munduru w którym jest Marianna Klementyna Sikorska:

  1. Czapka - maciejówka, w roku 1917 przypisana Polskiej  Sile Zbrojnej, wcześniej zaś noszona w Legionach Polskich i Polskim Korpusie  Posiłkowym. Na czapce widoczny orzeł w koronie, według jednego z  wzorów opracowanych dla tychże formacji między rokiem 1915/16 a 1919.
  2. Na kołnierzu kurtki mundurowej typu hrencz widoczne są węzyki z galonu /sutaszu/ srebrnego, noszone w jednostkach polskich w tej formie od roku 1916 /w początkowym okresie uzupelniane innymi oznakami  stopnia/.
  3. Przy kurtce widać guziki mundurowe, określane zwykle  jako wz. 1917 lub 1919.
  4. O tym, iż nie jest to mundur określany jako wz. 1919 świadczyć mogą kieszenie na piersiach kurtki mundurowej  i charakterystyczny kształt naramienników.
  5. Inna sprawa, iż do zdjęć wykonywanych w niekiedy u fotografów korzystano z rozmaitych kostiumów, jednak przeciwko temu przemawia dokładne dopasowanie munduru do sylwetki. Mundur tego wzoru  mógł być również noszony między rokiem 1917 a 1920/21.

Jaką formacją była Polska Siła Zbrojna ?

Podaję definicję encyklopedyczną:

Polska Siła Zbrojna - Siły zbrojne Królestwa Polskiego aktu 5 listopada, do października 1918 roku. Siły te podporządkowane były armi Cesarstwa Niemieckiego. 12.10.1918r. Rada Regencyjna przejęła władzę zwierzchnią nad Polską Siłą Zbrojną oraz wydała dekret z nową rotą przysięgi Wojska Polskiego.

I zupełnie inna definicja którą znalazłem w jednej z książek Wydawnictwa Bellona, Warszawa 2008:

"Późną jesienią 1916r. Legiony /Piłsudskiego/ przewieziono na teren Królestwa Polskiego, gdzie miały stać się kadrą przyszłej, formowanej z poboru, armii polskiej. Zwierzchnictwo nad Legionami przejęli wówczas Niemcy ... Formalnie z dniem 12 kwietnia 1917r. Legiony przekształcono w Polską Siłę Zbrojną. Liczyły wówczas 1037 oficerów i ponad 20 000 szeregowych".

10.04.1917r. Austriacy przekazali komendę nad Legionami Polskimi w ręce władz wojskowych niemieckich. Spowodowało to "kryzys przysięgowy", 9 lipca 1917 roku zdecydowana większość żołnierzy z Józefem Piłsudskim odmówiła złożenia przysięgi państwu pruskiemu. O losach mojej babci w tym historycznym czasie niestety nic nie wiem. Na skutek odmowy przysięgi 15 000 legionistów zostało internowanych, 3 000 legionistów zostało wyslanych na front włoski. Pozostała tylko II Brygada Legionów i 2775 ochotników z których utworzono Polską Siłę Zbrojną. W ciągu roku ilość żołnierzy służąca w Polskiej Sile Zbrojnej zwiększyła się do 9610 ochotników.

Skład Polskiej Siły Zbrojnej i jego dowódcy:

       Dowództwo 1-szej Brygady Piechoty.

  • dowódca - płk. Henryk Minkiewicz /do 29.09.1918/
  • dowódca - płk. Leon Berbecki /od 29.09.1918/
  • 1 Pułk Piechoty - mjr. Karol Udałowski
  • 2 Pułk Piechoty - mjr. Ferdynand Zarzycki
  • 3 Pułk Piechoty - ppłk. Karol Block

Praktycznie rzecz biorąc żołnierze Polskiej Siły Zbrojnej byli podstawą tworzonego w roku 1918 Wojska Polskiego.

W "Księdze Chwały Piechoty" wydanej w latach 1937-1939 znaleźć można jednoznaczne informacje na ten temat. Żołnierzy Polskiej Siły Zbrojnej można znaleźć w takich podstawowych historycznych jednostkach jak:

  • 2 Pułk Legionów
  • 3 Pułk Legionów
  • 7 Pułk Legionów
  • 8 Pułk Legionów
  • 9 Pułk Legionów

Najbardziej znane osobistości Polski międzywojennej, związane służbą wojskową z Polską Siłą Zbrojną:

  1. gen. Tadeusz Rozwadowski /1866-1928/, zwierzchnik Polskiej Siły Zbrojnej, latem 1920r. został Szefem Sztabu Generalnego WP, po wojnie 1920r. Generalny Inspektor Kawalerii. 
  2. gen. Władyslaw Sikorski /1881-1943/, w trakcie tworzenia Polskiej Siły Zbrojnej, pułkownik, w przyszłości Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych i Premier Rządu na Uchodźtwie podczas II Wojny Światowej.
  3. gen. Marian Kukiel /1885-1973/, podczas  służby w Polskiej Sile Zbrojnej, kapitan, w latach 1942-1945 do roku 1949 pełnił funkcję Ministra Obrony Narodowej w Rządzie na Uchodźtwie podczas II Wojny Światowej.
  4. gen. Juliusz Kleeberg /1890-1970/, w służbie w Polskiej Sile Zbrojnej, rotmistrz, młodszy brat gen. Franciszka Kleeberga.  
  5. gen. Stefan Rowecki "Grot" /1895-1944/, w w służbie w Polskiej Sile Zbrojnej, porucznik, od 14.02.1942 r. Komendant Główny Armii Krajowej /na terenach okupowanej przez Polski w czasie II Wojny Światowej/.
  6. Stefan Mazurkiewicz /1888-1945/, podczas  służby w Polskiej Sile Zbrojnej porucznik, matematyk, w roku 1920 razem z Władysławem Sierpińskim i Zygmuntem Janiszewskim był współzałożycielem "Fundamenta Mathematicae". 



Milczenie mojej babci na tematy związane ze zdjęciem na którym jest w mundurze Polskiej Siły Zbrojnej mogę tłumaczyć tylko w jeden sposób: jej mąż a mój dziadek kanonier Mieczysław Daniłowicz, do końca życia był Piłsudczykiem. W roku 1919 wstąpił ochotniczo do Wojska Polskiego, przeszedł szkolenie artyleryjskie w Wołkowysku i został wysłany na front w składzie 1 Pułku Artylerii Polowej Litewsko-Białoruskiej wchodzącego w skład 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Przeszedł cały szlak bojowy swojego pułku, walczył w jego III dywizjonie, 7 baterii.

A w rodzinie kłótni nie mogło być .....  

 

Czytelników blogu posiadających informacje, zdjęcia, dokumenty czy też inne historie związane z poruszonymi wątkami rodzinnymi na blogu autor blogu prosi o kontakt.

 

Zapraszam również na blog: http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.  

Szczegóły wpisu

Tagi:
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
niedziela, 15 kwietnia 2012 16:04

Polecane wpisy