zeszmulowiznyibrodna

Wpis

sobota, 07 lipca 2012

Pochodzenie nazwisk, cz. 1.

Daniłowicz.

Nazwisko jest pochodzenia ruskiego od imienia Daniło /pol. Daniel/ tzw. patronimik, czyli: "Jak to dawniej na Rusi bywało, każdego Daniłę, Daniłowiczem zwano ...". Do dziś w językach ruskich istnieje tzw. otczestwo, mówiące o imieniu ojca.

Np. Jan Józefowicz Daniłowicz, jest Janem Daniłowiczem synem Józefa.

Ruska wersja nazwiska to Daniłowicz i odmiany, wersja Polska Danilewicz i odmiany.

Daniel /rus, Daniło/ postać biblijna z Księgi Daniela: był młodym Żydem, wziętym do niewoli w Babilonii. Na dworze króla Nabuchodonozora II Daniel został służącym królewskim, jadł tylko posiłki które dopuszczało prawo żydowskie, Persowie uczynili Daniela urzędnikiem, dzięki zorganizowanej intrydze Daniel został wrzucony do jaskini lwów, lecz Bóg uratował mu życie, Daniel wielokrotnie odczytywał sny, w których Bóg wyjawiał mu swe plany na przyszłość.

Św Daniel z Egiptu: /zm. 16.02.309r./ Egipcjanin, św. kościoła katolickiego i prawosławnego, męczennik, towarzyszył chrześcijaninom skzanym za wyznanie wiary chrześcijańskiej podczas przymusowych robót w kamieniołomach, nie wyparł się wiary podczas tortur, ścięty. 

Podstawowa informacja którą miałem od mojej mamy mówiła o tym że rodzina dziadka była ze szlachty, pochodziła z Podlasia /okolice Łomży/. Szukając korzeni rodzinnych znalazłem na Podlasiu /w białostockim/ i na Mazowszu, parę skupisk Daniłowiczów. Co charakterystyczne, są rodziny tym regionie w których przetrwały imiona ruskie, są to w zdecydowanej większości rodziny prawosławne lub należące do kościoła Unickiego. Są też rodziny z imionami polskimi, tak jak moi Daniłowicze, rodziny katolickie. Najstarsze potwierdzone dane o moich Daniłowiczach znależć można na:

http://katalogszlachty.com/

w rozdziale: Szlachta powiatu łomżyńskiego spisana w 1866 roku do celów wojskowych:

http://katalogszlachty.com/index.php?option=com_content&view=article&id=8284:szlachta-powiatu-omyskiego-spisana-w-1866-roku-do-celow-wojskowych-litera-d&catid=37:wykazy&Itemid=56

Widoczny na tej stronie: Apolinary Daniłowicz to mój prapradziadek. Widniejące tu imiona jego rodziców a moich praprapradziadków /ur. najprawdopodobniej na przełomie XVIII i XIX wieku/ są również polskie, oprócz pokolenia mojej mamy, nie spotkałem podczas poszukiwań rodzinnych imion mówiących o ruskim pochodzeniu rodziny i potrzymywanej tego typu tradycji w formie imion, oprócz pokolenia mojej mamy /moja mama Eugenia, jeden z wujków Teodor/.

Brak herbu rodzinnego może wskazywać na bardzo starą, ruską tradycję gdzie większość rodzin szlacheckich /bojarskich/ nie miała w herbów. Kiedy i w jakich okolicznościach Daniłowicze przeszli na katolicyzm, tego jak na razie nie jestem w stanie określić.

Tu być może wyjaśnieniem będzie fragment tekstu, który cytuję tu jako pewną zasadę z zamierzchłej przeszłości:

"Na podstawie popisu z 1529 roku możemy przebadać występowanie na Rusi Litewskiej /grodzieńsko-nowogródzkiej/ elementu o pochodzeniu bałtyckim. Ta część bojarów litewskich, a zapewne również pruskich i jaćwieskich, która nie uległa zupełnej rusyfikacji w ciągu XIV wieku została przez Władysława Jagiełłę zmuszona, nawet w przypadku wcześniejszego przyjęcia prawosławia, do chrztu katolickiego. Bojarzy ci przyjmowali wraz z wyznaniem katolickim język i kulturę polską, gdyż duchowieństwo, nawet pochodzenia litewskiego, poługiwało się nawracjąc pogan lub "schyzmatyków" językiem polskim i nadawało im imiona używane w polskiej postaci językowej.

Na przykładzie powiatu wołkowyskiego graniczącego z podlasiem stwierdzamy, że jeszcze w 1529 roku w powiecie tym na 204 ziemian wystawiających 106 koni - niedzielni wystawili wspólnie - aż 73 osoby /tj. ponad jedna trzecia/ posiadały imiona polskie lub litewskie, względnie szerzej bałtyckie ...

... Z tych 73 katolików jedynie drobna część mogła wywodzić się z bojarów ruskich, którzy przyjęli zgodnie z wymogami prawnymi katolicyzm żeniąc się z Litwinkami lub znacznie rzadziej z Polkami, głównie z Podlasia. Natomiast z pozostałych 131 osób noszących imiona ruskie znaczna część to niewątpliwie potomkowie osadników lub wychodźców bałtyckich przybyłych na Ruś Litewską już w XIII i początkach XIV wieku i wobec tego należących do zupełnie już zruszczonych wyznawców prawosławia od kilku pokoleń. Nie dotknęły ich zatem nakazy Władysława Jagiełly przyjęcia wtórnego chrztu, tym razem katolickiego ...

Do imion mających polską formę należały: Staś i Stanko, Wojciech, Jan i warianty Jaśko, Janko, także Maciej, jakub /zamiast Jakow/, Bartosz, Szymko /zamiast Seńko/ itp.

Do imion względnie patronimików należały szlachty wołkowyskiej należały w 1529 roku następujące imiona bałtyckie: Jaskołd, Kołupajło, Korejwa, Manowid, Myszejko, Narko, Ostejko, Pac, Pukszta, Rodziewicz, Rymko, Stryżka, Sutko, Szemet, Zabieła ...

... Powyższe osadnictwo należało przede wszystkim do wojskowego osadnictwa litewsko-jaćwieskiego. dzięki przyjmowaniu przez bojarów pochodzenia bałtyckiego chrztu katolickiego powstała na Rusi Litewskiej już w XV wieku sieć parafii katolickich. Uważamy zatem że, póltora wieku wcześniej, w dobie chrystianizacji Litwy element wojskowy pochodzenia bałtyckiego był na Rusi Litewskiej dominujący, a z biegiem czasu uległ on może w wyższym stopniu polonizacji językowej i kulturowej niż rusyfikacji nie tracąc jednak świadomości narodowej i państwowej w wypadku pozostawania przy katolicyźmie"

Z Drobna Szlachta Podlaska w XVI-XIX wieku, Ośrodek Badań Historii Wojskowej Muzeum Wojska w Białymstoku, Polskie Towarzystwo Heraldyczne, Białystok 1991r.

Dzięki zawartej 02.10.1413r. Unii Horodelskiej w Horodle, szlachta litewska została zrównana z polskimi rodami. Przyjęcie polskich herbów przez szlachtę litewską dotyczyło tylko najmożniejszych rodów Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Z zasady w trakcie poszukiwań tego typu gdy mam skąpe dane zawarte w dokumentach, przyjmuję określone założenie. Czasem dopiero po dłuższym czasie udaje się je potwierdzić, zdarza się również że wypływające kolejne informacje zmieniają kierunek poszukiwań.

Jak na razie nie mam żadnej dokumentacji potwierdzającej to założenie, czy kiedykolwiek uda się je potwierdzić w 100% ? 

Najbardziej znany Daniłowicz związany z Łomżą;

Daniłowicz Ignacy: ur.1788, zm.1843, ur. w Hryniewiczach Dużych na Podlasiu, jego matka pochodziła z rodziny unickiej, ojciec rzymsko-katolickiej. Ojciec wychowany w duchu kościoła Unickiego, przyjął święcenia kapłańskie tego kościoła, jego dwaj bracia zostali księżmi katolickimi. Wychowany przez stryja Michała wybitnego pedagoga pijarskiego, kształcił się w łomżyńskiej szkole pijarów. Ukończył gimnazjum pruskie i Uniwesytet Wileński gdzie uzyskał tytuł magistra praw. Profesor Uniwersytetów: Wileńskiego, Kijowskiego, Charkowskiego. Miał wielu przyjaciół polaków.

W roku 1824 wydalony karnie z Uniwersytetu Wileńskiego: "poza granice polskich guberni", za swoją polskość i pracę nad Metryką Koronną, razem z profesorami: Lelewelem i Bobrowskim. Praktycznie na wszystkich mi znanych amatorskich stronach internetowych jest określany jako:

rosyjski historyk i prawoznawca, przykład: http://pl.wikipedia.org/wiki/Ignacy_Dani%C5%82owicz

Pełna biografia Ignacego Daniłowicza: Ignacy Daniłowicz - wileński historyk prawa XIX wieku, autorstwa mgr. prawa Adama Bochentyna jest dostępna na internecie. 

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Czytelników blogu posiadających informacje, zdjęcia, dokumenty czy też inne historie związane z poruszonymi wątkami rodzinnymi na blogu autor blogu prosi o kontakt.

 

Zapraszam również na blogi:

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html 

http://znadniemnawiliiiberezyny.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
sobota, 07 lipca 2012 21:30