zeszmulowiznyibrodna

Wpis

piątek, 06 lipca 2012

Prapradziadek Maciej Sas, cz. 1.

O pradziadku Macieju Sasie, informacji jest niewiele.

Nie znam ani daty i miejsca jego urodzin, daty jego śmierci, jak również gdzie został pochowany. Jak na razie odnalazłem trzy Akty Chrztu jego dzieci, w których jest sporo informacji o prapradziadku i jak sobie w tamtych czasach radził.

Akt Chrztu Jana Sasa, 02.09.1855r.

"Nr. 208, Sas Jan, Miechów.

Działo się w Miechowie dnia drugiego Września o godzinie pierwszej po południu Tysiąc ośmset pięćdziesiątego piątego roku. Stawił się Maciej Sas wyrobnik z Zagród lat trzydzieści jeden mający, w obecności Błażeja Żędowskiego policyanta z Miechowa lat pięćdziesiąt cztery i Jana Daniek Zagrodnika z Zagród lat ..... dziesiąt i okazał nam dziecię płci męskiej urodzone we wsi Zagrody z jego małżonki Heleny z Dębskich lat trzydzieści cztery liczącej. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym odbytym dziś, nadane jest imię Jan, a rodzicami chrzestnymi byli: wspomniany Błażej Żędowski i Wiktorya Banach. Akt ten stawającemu i świadkom pisać nie umiejącym przeczytawszy podpisaliśmy. 

Ks. Jan Kryszkier, Urzędnik Stanu Cywilnego".  

Świadkowie i rodzice chrzestni:

  • Błażej Żędowski - policyant.
  • Jan Daniek - zagrodnik.
  • Wiktorya Banach.
  • ..... - nieczytelne.

Wyrobnik: dawniej, osoba wynajmująca się do różnych prac fizycznych.

Policyant: w wieku XVI i XVII nazywano policją całą wewnętrzną administrację poza sądownictwem, wojskowością i skarbowością, do policji w wieku XIX niejednokrotnie byli przyjmowani polacy np. byli żołnierze z armii napoleońskiej, stając się ludzkim elementem ówczesnej władzy. 

Na poparcie swojej tezy podaję dodatkową informację. W opracowaniu Jerzego Mrożkiewicza "Cmentarz Parafialny w Miechowie", Kraków 2007, można znaleźć biogramy postaci z rodziny Banachów. Jest wśród nich jest m.in. Andrzej Banach, który z bratem jako jedyni ze wsi w której się urodzili, wzięli udział w Insurekcji Kościuszkowskiej 1794r, uczestnicząc m.in. w Bitwie pod Racławicami. Po upadku Powstania powrócił do wsi, musiał ukrywać powstańczą sukmanę przed panem i nieprzychylnymi sąsiadami. Nie miał prawa zbudowania domostwa, dopiero po jego śmierci mógł wybudować chałupę i ożenić się. Niestety zmarła mu żona, zmarł w 1859r, osierocił dwóch synów /Stanisław, Maciej/. Starszy z synów Stanisław /ur. 1850r./ gospodarzył na ziemi do której dostał prawo w wieku 15 lat /1874r./, m.in. jako pierwszy we wsi sprowadził pług drewniany z żelaznym lemieszem. W miejscu gdzie stała chałupa ojca, zbudował duży obszerny dom z murowaną piwnicą i drewnianą podłogą /w tym czasie jako jedyny we wsi/. Miał dwie córki i czterech synów: Łukasza, Franciszka, Józefa i Antoniego. Syn Stanisława, Franciszek /ur. 1881r./ wzorowo prowadził gospodarstwo odziedziczone po ojcu /ukończył 4-klasową szkołę elementarną w Chodowie/, był m.in. sołtysem we wsi Podmiejska Wola.

Zagrodnik: dawniej, chłop posiadający niewielki przydział ziemi, niewystarczający do wyżywienia rodziny, aby przeżyć musiał wynajmować się do pracy.

Zagrody: jedno z przedmieść /wsi/ pod Miechowem /Janów, Wola Dolna, Wielko-Zagórze, Zagrody/, obecnie nieistniejące, śladem po wsi Zagrody w Miechowie jest ulica na krańcu miasta o tej samej nazwie. 

Akt Chrztu Karoliny Sas, 18.10.1858r.

"Nr. 208, Sas Karolina, Miechów.

Działo się w Miechowie dnia ośmnastego Października o godzinie ósmej rano Tysiąc ośmset pięćdziesiątego ósmego roku. Stawił się Maciej Sas murarz z Miechowa lat trzydzieści sześć mający, wobec Wojciecha Pietraszka sukiennika lat dwadzieścia cztery i Kacpra Suraczka szewca, obydwaj z Miechowa i okazał nam dziecię  płci żeńskiej urodzone w temże Mieście onegdaj o godzinie dwudziestej ... pod numerem sześćdziesiątym z jego małżonki Heleny z Dębskich lat trzydzieści siedm mającej. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym odbytym dziś, nadane jest imię Karolina. Rodzicami chrzestnymi byli: Cyprian Szerzędowski i Marianna Kuncińska. Akt ten stawającemu i świadkom pisać nie umiejącym przeczytawszy podpisaliśmy. 

Ks. Jan Kryszkier, Urzędnik Stanu Cywilnego".    

Świadkowie i rodzice chrzestni:

  • Wojciech Pietraszek - sukiennik.
  • Kacper Suraczek - szewc.
  • Cypryan Szerzędowski.
  • Maryanna Kuncińska. 
  • ..... - nieczytelne.

Murarz: dawnymi czasy w określeniu murarz zawierały się wszystkie obecnie znane związane z budownictwem zawody: architekt, inżynier, robotnik, w średniowieczu zawód murarza należał do tzw. zawodów wolnych, zrzeszeni w cechach murarze /baumajstrzy /mistrzowie murarstwa/ i czeladnicy/ przemierzali za pracą po terenie całej Europy, był to zawód uprawiany na kilku poziomach wymagań, na kilku poziomach umiejętności i zdobytej wiedzy.

Sukiennik: rzemieślnik zajmujący się wyrobem sukien /sukna/.

Szewc: rzemieślnik szyjący i naprawiąjący obuwie.

Minęły trzy lata. Prapradziadkowie mieszkają już w Miechowie, świadkowie chrztu to rzemieślnicy z Miechowa, a prapradziadek jest murarzem. 

Jak na trzy lata zmieniło się całkiem sporo. 

Akt Chrztu Julianny Maryanny Sas, 06.01.1862r.

"Nr. 03, Sas Julianna Maryanna, Miechów.

Działo się w Miechowie szóstego Stycznia o godzinie jedenastej Tysiąc ośmset sześćdziesiątego drugiego roku. Stawił się Maciej Sas murarz, w Miechowie zamieszkały lat trzydzieści ośm mający, wobec nas i Antoniego Bartosińskiego propinatora ..... lat trzydzieści liczących, wobec Jana Budzińskiego kowala lat trzydzieści liczących, wobec ..... i okazał nam dzięcię płci żeńskiej urodzone w Miechowie z jego małżonki Heleny z Dębskich lat czterdzieści mającej. Dziecięciu temu na Chrzcie Świętym w dniu dzisiejszym przez ks. Ru ... odbytym nadane zostały imiona Julianna Maryanna. Rodzicami chrzestnymi byli Andrzej Barciniak i Julianna Żychowiczowa. Akt ten oświadczającemu i świadkom którzy pisać nie umieją przeczytawszy podpisaliśmy.

..... Urzędnik Stanu Cywilnego". 

Świadkowie i rodzice chrzestni:

  • Antoni Bartosiński - propinator.
  • Jan Budziński - kowal
  • Andrzej Barciniak.
  • Julianna Żychowiczowa.
  • ..... - nieczytelne.

Propinator: w dawnej Polsce, posiadacz propinacji, dzierżawca monopolowego wyszynku napojów alkoholowych.

Propinacja: w dawnej Polsce, wyłączne prawo szlachcica do produkcji trunków, dawniej, szynk, karczma. 

Kowalw dawnej Polsce, kowale zajmowali się wyrobem przedmiotów użytkowych z metalu; kociołków, podków, gwoździ, narzędzi, broni białej, zajmowali się również podkuwaniem oraz pielęgnacją końskich kopyt. 

Od pierwszego Aktu Chrztu do trzeciego minęło siedem lat.

Jak widać kolejny raz, status społeczny prapradziadków wyraźnie się poprawił. Wyraźnie o tym mówią zawody świadków chrztu, oprócz tego prapradziadek Maciej zapewne był bardzo dobrym fachowcem w swoim zawodzie i tu wracam do określenia zawodu murarz w poprzednich wiekach. Dotyczyło ono cały czas tego samego zawodu co obecnie, jednak tym określeniem w dokumentach nazywany był zarówno robotnik, czeladnik jak i mistrz murarstwa.

Jaki poziom zawodowy przedstawiał Maciej Sas ?

Dziś na to pytanie można próbować odpowiedzieć, czytając wszystkie informacje z dostępnych dokumentów o nim i o jego ówczesnych bliskich i znajomych. 

 

Kolegiata Grobu Bożego w Miechowie: Kościół został zbudowany w XIV/XV wieku przez Bożogrobowców. Pełna nazwa zakonu to, Zakon Kanoników Regularnych Stróżów Świętego Grobu Jerozolimskiego. Miał on za zadanie strzec Grobu Pańskiego w Jerozolimie i przybywających do niego pielgrzymów. Został sprowadzony do Polski przez Jaksę z Gryfitów w 1163r. Osadzil on zakonników Miechowie, w roku 1819 nastąpiła kasata zakonu.  

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Czytelników blogu posiadających informacje, zdjęcia, dokumenty czy też inne historie związane z poruszonymi wątkami rodzinnymi na blogu autor blogu prosi o kontakt.

 

Zapraszam również na blog: http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
piątek, 06 lipca 2012 06:34

Polecane wpisy