zeszmulowiznyibrodna

Wpis

poniedziałek, 08 października 2012

Józef Maruszak 1917-1944.

Kpr. "Józiek" Józef Maruszak, 1917-1944, Zgrupowanie "Radosław", "Broda 53".

Szlak bojowy podczas Powstania Warszawskiego 1944: Wola, Starówka. W drugiej połowie sierpnia razem ze swoim oddziałem walczył w szeregach baonu "Broda-Zośka". Zginął 28.08.1944r. podczas bombardowania kwater powstańczych w rejonie ulic: Franciszkańska 12, Mławska 3/5. Pozostawił syna i żonę, Józefę Maruszak z d. Sikorską zm. w Warszawie w 1986r. Podczas okupacji niemieckiej 1939-1945, wujowstwo mieszkali na warszawskim Targówku.

Cmentarz Wojskowy na Powązkach.

Cmentarz Wojskowy na Powązkach.

Józefa Maruszak była kuzynką mojej mamy, ich wspólną babcią była Karolina Sikorska z d. Sas. Była bardzo dobrą i kochaną ciocią, mieszkała w Śródmieściu Warszawy, około pół godziny spacerem od miejsca gdzie mieszkałem z rodzicami.

Grób Józefa Maruszaka zawsze był i jest odwiedzany, otoczony opieką najbliższych. Moje pokolenie w dzieciństwie dostawało tylko podstawową informację mówiącą o tym że wujek zginął w Powstaniu Warszawskim 1944r.  

Postać kpr. "Jóźka" Józefa Maruszaka jest uwieczniona na Murze Pamięci w Muzeum Powstania Warszawskiego. 

  • Maruszak Józef, "Józiek", kpr. kolumna 129, pozycja 34. 

 

Mławska 3/5, 28.08.1944r.

"W końcu nadszedł tragiczny wieczór 28 sierpnia. Między godz. 17.00 a 18.00 był przy ul. Mławskiej oficer „Czaty 49”, por „Jędras” /Zygmunt Jędrzejewski/: „Cały pluton znajdował się w suterenie prawej oficyny domu Mławska 3, gdy zasygnalizowano nalot Stukasów … Jedna z bomb przebiła tylną ścianę domu, wpadła do naszego pomieszczenia i wbiła się w podłogę. Miała zapalnik działający z opóźnieniem. Antek Langner zdążył krzyknąć: Otworzyć usta! i w tym momencie nastapił straszliwy łomot, zaczął się walić na nas gruz ...  
Byłem uwięziony po pas w gruzie … Na szczęście byłem w saperkach, więc powoli wyciągnąłem nogi z butów i uwolniłem się … Wydostałem się z ruin na zewnątrz ... Ujrzałem języki płomieni w lewej części oficyny … Zanim zjawili się saperzy, por „Drzewica” prowadził już akcję ratunkową siłami „Czaty” … Zebrano ocalałych. Brakowało 12 osób, zasypanych w fatalnej suterenie, która wybraliśmy jako dobre schronienie przed artylerią. Akcja … prowadzona była intensywnie, ale pożar rozszerzał się.

Nagle nastąpiła potworna detonacja i zawaliła się reszta tylnej oficyny, naruszonej poprzednio wybuchem bomby. To wybuchł nasz magazyn amunicyjny, gdzie składowano też granaty angielskie o dużej sile wybuchu. Rozsypująca się oficyna przysypała kilkadziesiąt osób spośród ratujących. Przybyli saperzy do ratowania ratowników ...".

"W pewnej chwili zza okien wdziera się warkot motorów lotniczych. Samoloty nieomal ocierają się o szczyty i szkielety kamienic. Lecą rozwiniętym szykiem, trójkami, słońce lśni złowrogo na ich kadłubach. Naraz zaczynają odrywać się od nich bomby. Obserwatorzy wychylają się z maszyn, radośnie machają rękami i patrząc z sadystyczną rozkoszą w buchające w górę wachlarze ziemi kamieni, drzewa i żelaza. Zawaliły się wszystkie piętra. Ciężar zwalisk runął na sklepienia piwniczne i zgotował śmierć w gruzach żołnierzom i dowódcom, tym z bronią i tym bezbronnym, cichy grób. Uszedł śmierci podpułkownik Leśnik. Ocalał prawie cudem podpułkownik Radosław.

Runęły dwa piętra i na skrawku podłogi, sam wskutek odniesionych nie mogący się jeszcze utrzymać na nogach zjechał nietknięty po gruzach, wraz z nimi na podwórze. Ale zginęły wszystkie „Mieczyki”, młodsi żołnierze powstania: łączniczka Hala Olszewska /H. Smoleńska/, zginął ukochany„Tatar”, spłonął w palącym się domu. Zginęli ranni, których nie zdołano wynieść ...".  

Na Franciszkańskiej 12, podczas tego bombardowania zginęło ponad 20 żołnierzy baonu Zośka.  

Bibliografia:

  • Dni chwały, dni klęski, A. Pinon-Gacka.
  • Pamiętniki baonu Zośka, Powstanie Warszawskie, pod red. Stanisław Sumiński.
  • Powstańcza Starówka, Ludzie i ulice, Juliusz Kulesza.
  • Przemarsz przez piekło, Stanisław Podlewski.  

Więcej zdjęć jest na:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.285731884876001.66893.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=285731981542658&set=a.285731884876001.66893.227345097381347&type=1&theater   

Część historii rodziny Sikorskich z Proszowic, poznałem dzięki stronie genealogicznej rodziny Wciślińskich z którą w Proszowicach moi pra ... dziadkowie byli wielokrotnie skoligaceni /już ponad dwa wieki temu/. Koligacja rodzinna: moi prapraprapradziadkowie /4 x dziadkowie/ to: Jan Sikorski i Salomea Sikorska z d. Wcieślińska. Ich praprawnuczką była moja babcia Marianna /Maria/ Daniłowicz z d. Sikorska, c. Franciszka Sikorskiego i Karoliny Sikorskiej z d. Sas.

Różnica w nazwisku Wciśliński, Wcieśliński to typowy błąd literowy sprzed około 200 lat.

Dzięki uprzejmości administratora strony: "Historia rodziny Wciślińskich i rodzin spokrewnionych", zamieszczam ten adres i serdecznie go polecam czytelnikom blogu.

http://www.wcislinski.net/

Znajdą tu Państwo historie rodzin: Biechońskich, Pogorzelskich, Ryxów, Sikorskich, Szyllingów, Wciślińskich, wspomnienie o Kazimierzu Ludwiku "Ryglu" Pogorzelskim /1916-1944/.

http://www.wcislinski.net/Kazimierz%20Pogorzelski%20w%20Powstaniu%20Warszawskim.htm

 

Ciąg dalszy nastąpi ...



Czytelników blogu posiadających informacje, zdjęcia, dokumenty czy też inne historie związane z poruszonymi wątkami rodzinnymi na blogu autor blogu prosi o kontakt.

 

Zapraszam również na blogi:

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
poniedziałek, 08 października 2012 21:06

Polecane wpisy