zeszmulowiznyibrodna

Wpis

piątek, 19 października 2012

Korneliusz Daniłowicz 1849-1884.

Korneliusz Daniłowicz był synem Józefa Daniłowicza i Zofia Daniłowicz z d. Boguskiej, młodszym bratem Apolinarego Daniłowicza. Informacje o nim są skąpe, jest jedną z bardziej tajemniczych postaci w rodzinie Daniłowiczów.

Wiadomo o nim:

  • 1849, ur. się we wsi Bruliny.
  • ok. 1870, pracuje jako czeladnik krawiecki w Warszawie.
  • 1878, wstępuje do kółka socjalistycznego w Warszawie.
  • 1878, zostaje aresztowany, osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej.
  • 1880, zostaje skazany na rok więzienia.
  • 1881, wstępuje do I Proletaryatu Ludwika Waryńskiego.
  • 1883, zostaje aresztowany i ponownie osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej.
  • 1884, na skutek okrutnego traktowania nie doczekał przygotowywanego tzw. "Procesu 100", zmarł 18.03.1884r. w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej. 

Przedświt, czerwiec 1884r.

Przedświt, czerwiec 1884r.

Nekrolog Korneliusza Daniłowicza, Przedświt 1884r.

 Nekrolog Korneliusza Daniłowicza, Przedświt 1884r.

Z pewnym prawdopodobieństwem można przypuszczać że Korneliusz "socjalizował" nie jako jedyna postać z rodziny Daniłowiczów. Na tej samej stronie Słownika Biograficznego Działaczy Polskiego Ruchu Robotniczego, jest jeszcze dwóch Daniłowiczów. Jeden z nich tak samo jak Korneliusz ma ojca o imieniu Józef, z tym że Korneliusz ma wpisane pochodzenie ojca chłopskie /nieprawdziwe/ a Michał Daniłowicz szlacheckie. Miejsce urodzenia Korneliusza jest znane, zaś Michała Daniłowicza nie ...  

W sprawie życiorysu Korneliusza Daniłowicza, nikt z osób piszących prace na temat I Proletaryatu i ruchów robotniczych, w Polsce w XIX wieku, nigdy się nie zgłaszał do jego rodziny.  

Michał Daniłowicz /ok. 1853-?/.

  • 1853, ur. się w ?
  • ok. 1870, studiuje w Akademii Medyczno-Chirurgicznej w Petersburgu gdzie wstępuje do kółek socjalistycznych.
  • 1878, przyjeźdza do Warszawy i wstępuje do kółek socjalistycznych tworzonych przez Ludwika Waryńskiego.
  • 1878, aresztowany w procesie "stu trzydziestu siedmiu" w miejscowości Oświeja, w guberni witebskiej w związku z likwidacją przez władze carskie kółek socjalistycznych Ludwika Waryńskiego.
  • 1878, zostaje osadzony w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej.
  • 1880, zostaje zesłany na pobyt na Syberii Wschodniej.
  • 1880, przed udaniem się na zsyłkę w X  Pawilonie Cytadeli Warszawskiej bierze ślub z Filipiną Płaskowicką, na Syberii odbywa karę w Minusińsku.
  • 1887, po odbyciu kary kończy studia medyczne.
  • Po 1900, pracuje w Krasnojarsku na stanowisku lekarza więziennego.
  • ? przenosi się razem z rodziną do Astrachania.
  • ?, nie jest znane miejsce i data jego śmierci. 

F. Płaskowicka, zm. w 1881r. na zsyłce na Syberii: "W Polsce ruch kobiecy rozwinął się w XIX w. W 1830 powstało Tow. Dobroczynności Patriotycznej Związek Kobiet, 1842–49 rozwijały ożywioną działalność entuzjastki. 1861–64 w Warszawie działało zakonspirowane Stow. Piątek; w Krakowie — Kom. Niewiast, na Śląsku — liczne Koła Kobiet; w Poznańskiem (1894–1939) Tow. „Warta”; 1877 F. Płaskowicka zał. pierwsze Koło Gospodyń Wiejskich (Janisławice k. Skierniewic). Większość tych organizacji formułowała przede wszystkim cele patriotyczne (walka z rusyfikacją i germanizacją, uzyskanie niepodległości). Po 1864 nastąpiła intensyfikacja ruchu kobiecego; postulat emancypacji kobiet został włączony do programu pozytywizmu warszawskiego. Od lat 80-tych XIX w. działało wiele organizacji oświat.-społecznych. W 1883 w Królestwie Pol. nauczycielki utworzyły nielegalne Kobiece Koła Oświaty Ludowej".

W Warszawie jedna z ulic na Ursynowie nazwana jest jej imieniem i nazwiskiem, w Poznaniu Szkoła Podstawowa Nr. 21 nazwana jest jej imieniem.

Szkoła Podstawowa nr 21 im. Filipiny Płaskowickiej w Poznaniu, Patronka szkoły.

  • http:// sp21poznan.edupage.org/about/?subpage=1&

Na stronie internetowej Kongresu Polaków w Rosji znalazłem kolejne informacje o Michale Daniłowiczu:

"Maria Korzeniewska wspomina: "Z opowiadań rodziców i braci wiem, że w Minusińsku dom Rodziców był często odwiedzany przez znajomych Polaków, przeważnie i Rosjan. Najbliżsi przyja­ciele to była rodzina dr Daniłowicza Michała. On zesłany był jako przestępca polityczny, będąc jeszcze studentem ostatniego roku Wojskowej Akademii Medycznej w Petersburgu. Dyplom dostał po latach, kiedy złożył egzaminy dyplomowe, ale jako lekarz już pracował i miał wielkie uznanie. Żona jego, przyjaciółka Mamusi ... Aleksandra Emangułowicz /niewyraźnie napisane nazwisko/ – Daniłowicz należała do grupy rewolucjonistów. Koledzy jej i ona byli sądzeni /zdaje się za akt terrorystyczny/ i skazani na powiesze­nie. Ona jako niepełnoletnia uniknęła śmierci i czy dos­tała właśnie zesłanie na Sybir – nie wiem ... Dr. Daniłowicz po ukończeniu zesłania gdzie miał praktykę, nie wiem dlaczego został lekarzem więzienia, ale jak widać było mu tam ciężko. Porzucił zu­pełnie praktykę lekarską i przeszedł do pracy do urzędu akcyzowego i z całą rodziną przeniósł się do Astrachania. Bardzo często odwiedzał Rodziców pan Chmielewski, który mieszkał w powiecie. Bywał i pułkownik Sokołowski, które­go bracia starsi /tzn. bracia Cioci/ przybiegali powitać”. 

Mało kto wie o tym że w 1926r. na stokach Cytadeli Warszawskeij została odsłonięta tablica pamiątkowa ku czci straconych Proletariatczyków". Informowały o tym dwa pisma:

  • Polska Zbrojna w nr. 46 z 1926r. na str. 3. http://pl.wikipedia.org/wiki/Polska_Zbrojna
  • Robotnik w nr. 46 z 1926r. na str. 1.
    http://pl.wikipedia.org/wiki/Robotnik_(gazeta)    

Czy ta tablica jeszcze istnieje, tego nie sprawdzałem. 

Praktycznie nigdzie we współczesnych opracowaniach o XIX wieku, nie znalazłem opisu warunków w jakich byli przetrzymywani i jak byli traktowani więźniowie polityczni przez władze carskie. Żeby się o tym czegokolwiek dowiedzieć musiałem przejrzeć zapisy archiwalne z XIX wieku.

Naokoło Świata 16 grudnia 1905r.

Z Naokoło Świata, Nr. 49, 50. 16 grudnia 1905r.

"Przyczynek do dziejów Szliselburga.

A. Prugawin, autor opowiadania " W Szlisellburgu", który drukowaliśmy w poprzednich dwóch numerach naszego pisma, zwiedzał to straszne więzienie w r. 1880, kiedy rzeczywiście nie było ono miejscem udręczenia dla przestępców politycznych, lecz zakładem wojskowo-karnym. Wszakże w kilka lat po tym, w r. 1884, przywrócono więzienie polityczne i przez lat 20 twierdza znowu była otoczonym tajemnicą grobem wolnej myśli. "Prawo", którego artykuł, umieszczony w Nr. 20 podajemy poniżej w przekładzie"

Zeskanowany artykuł jest na:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.289975921118264.68144.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=289976191118237&set=a.289975921118264.68144.227345097381347&type=1&theater

Rok 1905 z którego przedstawiam rocznik Naokoło Świata, zapisał się w historii Polski pod nazwą Rewolucji 1905 roku. Skutki wydarzeń roku 1905 były rożnorodne. Jak się wydaje warto pamiętać i o takich /z wikipedii/:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Rewolucja_1905_roku_w_Kr%C3%B3lestwie_Polskim

"W Warszawie w styczniu 1905 w starciach demonstrantów z wojskiem zginęło około stu osób /zob.Krwawa środa/. Śmiercią 32 osób zakończyła się warszawska demonstracja pierwszomajowa. W Łodzi strajk włókniary przeobraził się w dwudniowe starcia /22-24 czerwca/, w efekcie których zginęło i zostało rannych około dwóch tysięcy osób. Ostatnim strajkowym elementem rewolucji było proklamowanie w grudniu 1905 po raz kolejny strajku powszechnego. Natomiast w Ostrowcu proklamowano 27 grudnia Republikę Ostrowską ... Rewolucja przyniosła szereg pozytywnych zmian na ziemiach polskich pod rosyjskim zaborem. Pojawiła się możliwość tworzenia polskich instytucji /ruchu spółdzielczego, Polskiej Macierzy Szkolnej itp./, dopuszczono używanie języka polskiego w urzędach gminnych. Efektem rewolucji 1905 roku był też rozłam w polskim ruchu socjalistycznym związany z różnicami w priorytetach poszczególnych działaczy. Dla starszych priorytetem była niepodległość Polski, dla młodszych prawa robotnicze. W efekcie PPS podzieliła się na PPS Frakcja Rewolucyjna /Józef Piłsudski/, której celem była przede wszystkim walka o niepodległość oraz PPS Lewica /Feliks Kon/, której celem była przede wszystkim walka o prawa robotników". 

PPS - Polska Partia Socjalistyczna /z wikipedii/:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Polska_Partia_Socjalistyczna

"PPS powstała na zjeździe założycielskim, który odbył się w dniach 17–23 listopada 1892r. w Paryżu, uczestniczyli delegaci reprezentujący 4 polskie organizacje lewicowe: II Proletariat, który był kontynuacją I Proletaryatu Ludwika Waryńskiego, Związek Robotników Polskich, Zjednoczenie Robotnicze, Gmina Narodowo-Socjalistyczna.

Przyjęty program określił iż:

Polska Partia Socjalistyczna, jako organizacja polityczna polskiej klasy robotniczej, walczącej o swe wyzwolenie z jarzma kapitalizmu, dąży przede wszystkim do obalenia dzisiejszej niewoli politycznej i zdobycia władzy dla proletariatu. W dążeniu tym celem jej jest Niepodległa Rzeczpospolita Demokratyczna.

Program zakładał również zaprowadzenie demokratycznego systemu władzy, poszanowanie praw każdego obywatela bez względu na jego pochodzenie, rasę, narodowość i wyznanie, wolność słowa i bezpłatną edukację, zaprowadzenie przepisów mających według zwolenników chronić pracowników, m.in. 8-godzinny dzień pracy". 

Korneliusz Daniłowicz zmarł w X Pawilonie Cytadeli Warszawskiej w 1884r. Obserwując dalszą historię rodziny Daniłowiczów, myślę że można przypuszczać w której opcji polskich socjalistów Korneliusz by się znalazł.    

Więcej skanów związanych z postacią Korneliusza Daniłowicza jest na:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.289634014485788.68045.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=289634037819119&set=a.289634014485788.68045.227345097381347&type=1&theater

 

Ludwik Waryński, I Proletaryat:

http://pl.wikipedia.org/wiki/Wielki_Proletariat

http://pl.wikipedia.org/wiki/Ludwik_Wary%C5%84ski

 

Bibliografia:

  • Bibliografia Warszawy, Wydawnictwa ciągłe, 1919-1928, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk,1977, str. 725-726, Pomniki i tablice symboliczne, Proletariatczyków.
  • Cytadela warszawska, Stefan Król, Warszawa1978.
  • Encyklopedia PWN http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=3923389
  • Ludwik Waryński, Andrzej Notkowski, Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk,1978.
  • Naokoło Świata, rocznik 1905. wydawca Jan Leppert.
  • Płaskowicka, Dioniza Wawrzykowska-Wierciochowa, Warszawa 1979. 
  • Przedświt, rocznik 1884.
  • Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego, Teresa Monasterska, Warszawa 1985. 
  • Wikipedia http://pl.wikipedia.org 
  • www. Poloniarosji.ru, Polonia w Minusińsku na poczatku XX w.

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Czytelników blogu posiadających informacje, zdjęcia, dokumenty czy też inne historie związane z poruszonymi wątkami rodzinnymi na blogu autor blogu prosi o kontakt.

 

Zapraszam również na blogi:

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

http://taniezarcie.blox.pl/html

http://znadniemnawiliiiberezyny.blox.pl/html

http://odczasudoczasuwantykwariacie.blox.pl/html

http://zapomnianehistorie.blox.pl/html

http://naspacerzewwarszawskichlazienkach.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
piątek, 19 października 2012 08:21

Polecane wpisy

Komentarze

Dodaj komentarz

  • jak-to-sie-robi napisał(a) komentarz datowany na 2012/10/19 11:40:42:

    Więcej więcej więcej!

Dodaj komentarz