zeszmulowiznyibrodna

Wpis

niedziela, 02 grudnia 2012

Do rozdziału http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/11/Pochodzenie-nazwisk-Korbaleski-cz-2.html

Do rozdziału http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/11/Pochodzenie-nazwisk-Korbaleski-cz-2.html

 

19.11.2012r.

Szanowny Panie !

Proszę mi wybaczyć że pozwalam sobie na zabranie Panu chwili czasu.
W ramach swoich poszukiwań rodzinno-genealogicznych starałem się odnaleźć pochodzenie jednego z nazwisk moich przodków - Korbale/w/ski.
 
Z mojego blogu rodzinno-genealogicznego - Ze Szmulowizny i Bródna.

 

"Dynia w Polsce ma bogatą tradycję, zwłaszcza na Śląsku, gdzie mówią na nią bania, i w Wielkopolsce, gdzie ją zwą korbolem".

W dzieciństwie gdy jeździłem na wakacje do wujka, do jego domu w Kobyłce pod Warszawą zawsze gdzieś na samym końcu ogrodu rosła dynia, na którą babcia mówiła bania, bo tak zapewne dynię nazywała jej mama - prababcia Karolina /Sikorska z d. Sas/ której rodzina pochodziła ze Śląska. Inną regionalną nazwą dyni jest korbol. Tym razem ta nazwa dyni jest związana z rodziną dziadka Mieczysława, jego małżonka i moja prababcia Józefa Daniłowicz z d. Piotrowska była córką Leopolda Piotrowskiego i Marcjanny Piotrowskiej z d. Korbaleskiej. Rodzina prababci pochodziła z Wielkopolski.

Nazwisko Korbaleski jest związane z regionem konińskim i jest to najprawdopodobniej typowy błąd literowy. Nazwisko rodziny prapradziadków jest w niewielkim stopniu zmienione np. podczas kolejnych zapisów parafialnych z Korboleskiego na Korbaleskiego.

Wielkopolska od II rozbioru Polski /1793r./ była pod zaborem pruskim, gdzie językiem urzędowym był język niemiecki.

Dynia, korbol, korbas, kurbas - w języku niemieckim Kürbis, łac. Cucurbita.

Wydaje się prawdopodobnym taki sposób tworzenia nazwiska moich prapradziadków:

Idąc od niemieckiego kürbis przez kurbas i korbas dojdziemy do regionalizmu z Wielkopolski -  korbol i na końcu tej wędrówki do nazwiska Korbolewski i Korbale/w/ski. Z tym że czas powstania nazwiska Korbolewski nie musi oznaczać czasu utraty Niepodległości przez Polskę pod koniec XVIII wieku. Osiedleńcy niemieccy w Polsce pojawiali się już we wczesnym średniowieczu, a region Wielkopolski przez wieki był pograniczem. Przyjęcie nazwiska związanego ze słownictwem regionu w którym się mieszkało, nie musiało oznaczać również konkretnej narodowości. Przykładem który mówi o tym do dnia dzisiejszego, jest gwara śląska którą mogą się posługiwać wszyscy ludzie /niezależnie od swojej narodowości/ mieszkający na Śląsku. 

W Wielkopolsce nazwisk związanych z tym pożytecznym owocem-warzywem jest całkiem sporo. Tu cytuję fragment poprzedniego rozdziału z mojego blogu na ten temat:

http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/07/Korbaleski.html

Odmianami nazwiska Korbaleski są nazwiska: Karbolewski, Korbalewski, Korbolewski, Korbulewski /wyzn. ewangelickie/ i kolejne odmiany tych nazwisk.

Według wyszukiwarki nazwisk serwisu heraldyczno-genealogicznego Domu Polonii w Pułtusku /dane z 1998r./ nazwisko:

  • Karbolewski - występowało w Polsce 12 razy, tylko w byłym woj. Kaliskim i Lesznieńskim.
  • Korbaleski - w Polsce już nie występuje.
  • Korbalewski - występowało w Polsce 3 razy, tylko w byłym woj. Kaliskim.
  • Korbolewski - występowało w Polsce 86 razy, najczęściej spotykane w byłym woj. Kaliskim i Konińskim.
  • Korbulewski - w Polsce już nie występuje, w XIX wieku występowalo w Wielkopolsce.

Zakładam że w pewnym momencie np. tylko jednej rodzinie zdarzył się błąd w pisowni /połączenie litery "o" z następną i wyszło "a"/. Byłaby to w takim razie tzw. "literówka", bład który można dość często spotkać w nazwiskach przodków podczas poszukiwań rodzinno-genealogicznych.

--------------------------

19.11.2012r.

Szanowny Panie!

Cały wywód jest poprawny. Zamiana "o" na "a" to typowy mechanizm hiperpoprawności: ponieważ typowo gwarową wymową są postacie typu kowol, mioł, doł, czytoł, czopka, w przywołanym przez Pana nazwisku pojawiło się takie "lepsze" a.

Z wyrazami szacunku pozostaję Jan Miodek.

 

Prof. Jan Miodek, polski językoznawca, profesor i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk i Rady Języka Polskiego, popularyzator wiedzy o języku polskim. 

Wybrana bibliografia.

  • ABC polszczyzny, Wrocław 2004.
  • Miodek drąży skałę, Wrocław 1993.
  • Nie taki język straszny, O polszczyźnie do uczniów, Gdańsk 1996.
  • Odpowiednie dać rzeczy słowo, Szkice o współczesnej polszczyźnie, Warszawa 1993.
  • Ojczyzna polszczyzna dla uczniów, Warszawa 1990.
  • Przez lata ze słowem polskim, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991.
  • Rzecz o języku, Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1983.
  • Słownik ojczyzny polszczyzny, Wrocław 2002.
  • Śląska ojczyzna polszczyzna, Katowice 1991. 

 

Bibliografia.

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna 

 

Zapraszam również na blogi:

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
niedziela, 02 grudnia 2012 07:04

Polecane wpisy