zeszmulowiznyibrodna

Wpis

niedziela, 02 grudnia 2012

Pochodzenie nazwisk, Ćwikliński.

Z rozdziału: Biechońscy, Ćwikleńscy, Łakomscy, Sikorscy, Wciślińscy. http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/12/Biechonscy-Cwiklenscy-Lakomscy-Sikorscy-Wcislinscy.html

1551-1572, za króla Zygmunta Augusta. 

  • Ćwik, mieszczanin, posiadacz ziemski, co najmniej łan ziemi, Proszowice.  
  • Od 9 do 12 jatek rzeźniczych. 

Utworzenie nazwiska Ćwikliński/Ćwikleński od Ćwika wydaje się być zupełnie naturalne. Jeżeli przyjąć to założenie jako prawdopodobne, początki tej linii rodzinnej sięgałyby już połowy XVI wieku. 

Może się to wydawać mało wiarygodne, jednak o tej linii rodzinnej /o tym nazwisku/ wspominała mi pod koniec swojego życia moja mama Eugenia Łukasiewicz z d. Daniłowicz, zm. w 2004 roku. Podczas jednych z odwiedzin u mamy w jej mieszkaniu, w programie TVP 1 kolejny raz emitowano jeden z filmów z Mieczysławą Ćwiklińską, mama powiedziała: "To nazwisko też było w naszej rodzinie". Tak jak wiele innych opowieści mamy i ta wydawała się niewiarygodna, tym bardziej że mama przypomniała sobie o tym nazwisku związanym z rodziną, podczas emisji filmu z jedną z najbardziej znanych przedwojennych aktorek. Wydawało się to niemożliwe tym bardziej że nazwisko Ćwiklińska, było tylko pseudonimem artystycznym Mieczysławy Aleksandry Trapszo, jednej z najbardziej znanych i szanowanych przedowojennych i powojennych polskich aktorek. Tę historię udało mi się potwierdzić dopiero po dotarciu do książki prof. Feliksa Kiryka.   

Proszowice, Zarys dziejów do 1939 roku, pod redakcją prof. Feliksa Kiryka.

"Grunty rolne posiadało również sporo mieszczan, a większość z nich uprawiało w ogrodach na zapleczu swych domów jarzyny, rośliny strączkowe, krzewy i drzewa owocowe a nawet obsiewało je zbożem. Z upraw mieszczańskich właśnie pochodziło dużo produktów spożywczych sprzedawanych na miejscowym rynku handlowym. Było to możliwe ze względu na znaczny, obejmujący ponad 200 ha, obszar użytków rolnych pozostających  dyspozycji miasta. Korzystała z niego tylko część jego mieszkańców. Role miejskie podzieliło między siebie w roku 1551 tylko 19, a w 1564 roku 16 mieszczan ... 

... W gronie największych posiadaczy, jednego i więcej łanów ziemi, znaleźli się w roku 1551: Afra Kijeńska, Kijeński, Erazm, Ćwik i Mikołaj, a w roku 1564 poza wspomnianym Kijeńskim jeszcze Lichowski, Zagórski i niejaka Szczejnianka ...".

Łan,  dawna jednostka podziału pól wspólnoty w średniowiecznej Europie Zachodniej. Jednostka ta służyła pomiarom powierzchni i długości ziemi przeznaczonej pod zasiewy, zgodnie z przywilejem nadanym osadnikowi przez głowę panującą z przeznaczeniem do uprawy. W Polsce i w Czechach od XIII wieku była to jednostka miernicza dla określania rozmiarów podstawy uposażenia chłopa osadzonego na wsi na prawie niemieckim.

W Małopolsce - 1 łan frankoński, to 48 morg, obecnie to 24,2 ha. 

 

Potop, t. III, Henryk Sienkiewicz.  

"Tu zaczął wszystko opowiadać, jak się odbyło, jako marszałka do decyzji tak pomyślnej doprowadził. Czarniecki patrzył na niego z coraz większym zdziwieniem. Polanowski za głowę się chwytał, pan Michał wąsikami ruszał.   

- Tożem ja waści nie znał dotąd, jak mnie Bóg miły! zawołał wreszcie kasztelan. Uszom własnym nie wierzę!

- Ulissesem z dawna mnie nazywano! - odrzekł skromnie Zagłoba.

- Gdzie mój list?

- Ot jest!

- Już ci muszę darować, żeś go nie oddał. To ćwik kuty na cztery nogi! Podkanclerzemu uczyć się od niego, jak układy prowadzić! Na Boga gdybym był królem, do Carogrodu bym waści wysłał ...".  

Potop szwedzki, szwedzki najazd na Polskę 1655r. w czasie II wojny północnej 1655-1660. 

 

Ćwik.

Człowiek doświadczony, przebiegły, chytry, stary przebiegły ćwik. Czerwony jak ćwik, mający zdrową rumianą cerę, zarumieniony. Zdrów jak ćwik, bardzo zdrowy. 

Ćwikła, ćwikłowy.

Buraki ćwikłowe kiszone lub gotowane, zmieszane z tartym chrzanem i octem podawane jako przyprawa do mięs, poczerwieniał ze złości jak ćwikła. Odmiana buraka o grubym, czerwonym korzeniu jadalnym.  

 Ćwik.

  • Osoba przebiegła, doświadczona, chytra.
  • Określenie zarumienionej cery. 
  • Staropolskie określenie rudego koloru włosów. 
  • Stopień harcerski przeznaczony dla harcerzy w wieku 14-17 lat, harcerski wyga który w pełni opanował umiejętności harcerskie.
  • Gra w karty rozpowszechniona w Polsce w czasach króla Stanisława Augusta.

 

Bibliografia. 

  • Proszowice, Zarys dziejów do 1939 roku, Feliks Kiryk, Kraków 2000.
  • Słownik Języka Polskiego, t I, Warszawa 1988.
  • Trylogia, Ogniem i mieczem, Potop, Pan Wołodyjowski, Henryk Sienkiewicz, Warszawa.
  • http://kiham.republika.pl/KPSH_cw.htm
  • http://www.filmweb.pl/person/Mieczys%C5%82awa+%C4%86wikli%C5%84ska-47552
  • http://www.wawer.pun.pl/viewprintable.php?id=8
  • http://wcislinski.net/korzenie.gif
  • www.wikipedia.org.
  • www.wikisource.org

 

Ciąg dalszy nastąpi ... 

 

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
niedziela, 02 grudnia 2012 10:17

Polecane wpisy

Komentarze

Dodaj komentarz

  • jak-to-sie-robi napisał(a) komentarz datowany na 2012/12/07 12:54:46:

    Fajny blog. Musisz pisać częściej!

  • pscottie150 napisał(a) komentarz datowany na 2012/12/07 14:32:48:

    Fajny blog, będę zaglądać tu częściej.

Dodaj komentarz