zeszmulowiznyibrodna

Wpis

czwartek, 10 stycznia 2013

Do rozdziału http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/11/Pochodzenie-nazwisk-Sikorski.html

Do rozdziału http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/11/Pochodzenie-nazwisk-Sikorski.html

10.01.2013r.

Szanowny Panie !

Przepraszam że kolejny raz próbuję zabrać Panu czas, jednak spróbuję.
Kolejny raz spróbowałem przeprowadzić wywód pochodzenia nazwiska - tym razem jest to kolejne nazwisko dla mnie rodzinne Sikorski.
I jak zwykle próbuję doszukiwać się jak najdawniejszych pierwocin pochodzenia każdej nazwy związanej z pochodzeniem interesującego mnie nazwiska.
Proszę o opinię.

Pochodzenie nazwisk, Sikorski.

Sikorski.
Informacje podstawowe.

  • Sikora, sikory, sikorowate /Paridae/ rodzina ptaków z rzędu wróblowych /Passeriformes/. Obejmuje gatunki lądowe, nadrzewne, zamieszkujące półkulę północną i Afrykę.
  • Sikora, Parus, ptak z rodziny o tej samej nazwie, Sikora osiadła, przelotna.
  • Sikory, Paridae, rodzina ptaków z rzędu wróblowatych, zwykle barwnie upierzonych, drobnych wiodących nadrzewny tryb życia, owadożernych; obejmuje około 65 gatunków, zamieszkujących głównie umiarkowaną strefę Euroazji; w Polsce występuje 7 gatunków, najpospolitsze sikora bogatka, sikora czubatka i sikora modra, wszystkie chronione.
  • Sikorski, 1444r. nazwisko od nazw miejscowych typu Sikorzyce, Sikorzyn, Sikory.

Tam gdzie były duże skupiska tych sympatycznych w bardzo charakterystyczny sposób ubarwionych ptaków, zapewne zdarzało się że od ich nazwy tworzono nazwy wsi a następnie ludzie którzy tam mieszkali przybierali swoje nazwiska. Można więc założyć że nazwisko Sikorski przechodziło prosty proces zmian od Sikory do Sikorski. Tym bardziej że w województwie dolnośląskim, w gminie Kostomłoty można znaleźć leżące obok siebie dwie wsie: Sikorzyce i Wróblowice położone od siebie w odległości ok. 5 km.
Wróblowice, nazwa miejscowa pochodząca od staropolskiego słowa wróbl, mały ptak z rodziny łuszczaków .

  • Wróbl, /dziś i wróbel/, wróblik, tor obli ; prasłowo; cerk. tcrabij /x nas Z zamiast j, jak np. w krogulec, cerk. kraguj/ i wrąbie, rus. worobiej i wieriebiej (jak węg. cereb), czes. wrabec; pierwotny nagłos ocalal w lit. żwirblis, ‘wróbl’: pień zwirb-, o ‘swierkotaniu’.

Nazwiska utworzone od nazwy miejscowej Sikora.

  • Schikora.
  • Sikor.
  • Sikora.
  • Sikora-Antosik, 1383r.
  • Sikorak.
  • Sikorczuk.
  • Sikorek.
  • Sikorenko.
  • Sikorowicz.
  • Sikorów.
  • Sikorzak.
  • Sykora.
  • Szikora.
  • Szykora.

Nazwiska utworzone od nazw miejscowych nazw miejscowych typu Sikorowo, Sikorzyce, Sikorzyn, Sikory.

  • Sikora-Sikorski.
  • Sikorowski.
  • Sikorski, 1444r. od nazw miejscowych typu Sikorzyce, Sikorzyn, Sikory.
  • Sikorzyński.

W Słowniku Etymologicznym Języka Polskiego Aleksandra Bruknera, można znaleźć następujące definicje:

  1. Sik, sikać, siknąć, sikawka odmiana od sykać, p. sik. por rus. sikawa, plotka, dalej siklawa, wodospad na Podhalu, z węgierskiego por. seklawy, trzęsący, cerk. siklawica, trąba wodna. Dalej sikora, sikorka zachodniosłowiańska nazwa ptaszka, parus od syku, pisku, czes, sikora, sykora, p. syk. Nasza pisownia 15 wieku nie stanowi o właściwem brzmieniu, jej szykora tak czy owak można czytać, ale w 16 wieku stanowczo sikora.
  2. Syk, syknąć, syczeć, syk, prasłowiańskie, dźwiękonaśladowcze /dla takich słów -k prawidłowy przyrostek/ por. wyżej sys, suseł; oboczne sik /p/ sikora, czeski: sykati, syczeti, sykać, sikać, słowieński: sikati, ruski: sykat, syczeć.

Nazwy miejscowe związane z prasłowiańskim syk.

  • Syczecka Wolka, par. Borow, kościół parafialny, diecezja chełmska, woj. lubelskie.
  • Syczyn, par. Orchow, diecezja chełmska, woj. ruskie.
  • ...

Przyjmując te informacje, można próbować ułożyć tworzenie się nazwiska Sikorski od jego prapoczątków.

  1. Syk, sykać.
  2. Sik, sikora.
  3. Sikora, Sikorski.

Na koniec należałoby spróbować odnaleźć chociaż jeden przypadek w którym odnaleźlibyśmy zmienność tego typu zapisów zgodnych z ww. informacjami.
Ze strony http://www.sikorskich.republika.pl/rody.html

"... W niedużej odległości od tych wsi znajdują się wsie Sikorzyce. Chociaż także w przypadku tego rodu nie można w stu procentach wykluczyć pochodzenie nazwiska od przydomku, to jednak historia Sikorskich herbu Kopaszyna jest prawdopodobnie związana przynajmniej z jedną z wymienionych wsi Sikorzyce. Pierwsza wieś Sikorzyce jest położona w województwie dolnośląskim (powiat średzki, gmina Kostomłoty) i w dokumentach z 1329 roku występuje jako Sikorschitz, w 1349 roku wymieniona jest jako Czichorschitz, w 1351 Sykorczicz a w 1361 jako Sykorsicz. Druga wieś Sikorzyce znajduje się w województwie małopolskim (powiat tarnowski, gmina Wietrzychowice) i według zapisów historycznych istniała już w 1397 roku jako własność szlachecka ...".

Z historii Śląska.

  • 1163-1327/1335, Księstwa Śląskie.
  • 1327/1335-1526, Śląsk w granicach Czech.
  • 1526-początek XVIII wieku, podział Śląska pomiędzy Austrię, Czechy i Prusy.

Kolejne daty w tych zapisach dzieli 32 lata, od roku 1329 do roku 1361.
Sikorzyce k. Kostomłotów; Sikorschitz /1329r./, Czichorschitz /1349r./, Sykorczicz /1351r./, Sykorsicz /1361r./ do 1325r. należało do księstwa wrocławskiego, następnie w latach 1325-1740/1742 należało do królestwa Czech.

--------------------------

10.01.2013r. 

Szanowny Panie! Nie mam tu nic do dodania. Tak jest, jak Pan napisał. Jan Miodek.



Prof. Jan Miodek, polski językoznawca, profesor i dyrektor Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, członek Komitetu Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk i Rady Języka Polskiego, popularyzator wiedzy o języku polskim. 

Wybrana bibliografia.

  • ABC polszczyzny, Wrocław 2004.
  • Miodek drąży skałę, Wrocław 1993.
  • Nie taki język straszny, O polszczyźnie do uczniów, Gdańsk 1996.
  • Odpowiednie dać rzeczy słowo, Szkice o współczesnej polszczyźnie, Warszawa 1993.
  • Ojczyzna polszczyzna dla uczniów, Warszawa 1990.
  • Przez lata ze słowem polskim, Wrocław-Warszawa-Kraków 1991.
  • Rzecz o języku, Szkice o współczesnej polszczyźnie, Wrocław 1983.
  • Słownik ojczyzny polszczyzny, Wrocław 2002.
  • Śląska ojczyzna polszczyzna, Katowice 1991.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zarys historii rodziny i najważniejsze postacie rodzinne http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2013/01/Krotka-historia-rodziny.html

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Zapraszam również na blogi:

http://kopasinakopaszynakopaszyn.blox.pl/html

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

http://taniezarcie.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
czwartek, 10 stycznia 2013 20:30

Polecane wpisy