zeszmulowiznyibrodna

Wpis

niedziela, 20 stycznia 2013

Solina - rodzinne koligacje z dalekiej przeszłości.

Solina.

Miechów, woj. małopolskie.

  • 1818r. Dębski Michał ur. 1783r. s. Dębskiego Wojciecha i Dębskiej Małgorzaty z d. Kwapińskiej zawiera związek małżeński z Miśkiewicz Katarzyną ur. 1799r. c. Miśkiewicza Jana i Miśkiewicz Barbary z d. Solina.

Nazwiska występujące w ww. Akcie Ślubu.

Dembski/Dębski, są to dwie wersje tego samego nazwiska, Helena Dembska, praprababcia, par. rzymsko-katolicka w Gołczy - była małżonką Macieja Sasa, prapradziadka, par. ewangelicka w Wielkanocy k. Gołczy, ślub zawarty w 1845r. w Gołczy k. Miechowa.

Kwapiński, Wincenty Kwapiński jest świadkiem na ślubie zawartym w Miechowie, w 1879r. przez Franciszka Sikorskiego i Karolinę Sas - moich pradziadków.

Miśkiewicz, rodzicami praprababci Heleny Dembskiej byli: Dembski Michał i Dembska Katarzyna z d. Miśkiewicz mieszkający w Chobędzy k. Wielkanocy.

 

Najbliżej Miechowa położone są Szczekociny. 

Szczekociny, woj. śląskie.

  • 1687r. zm. Solina Katarzyna.
  • 1853r. zm. Solina Marianna, lat 2. 

Znacznie dalej leży:

Drzycim, woj. kujawsko-pomorskie.

  • 1740r. Dymarek Jacobum zawiera związek małżeński z Soliną Marianną. 

Bratoszewice, woj. łódzkie. 

  • 1787r. zm. Solina Magdalena.
  • 1810r. Dutkiewicz Wit zawiera związek małżeński z Soliną Wiktorią.

Wilków, woj. lubelskie.

  • 1856r. Solina Antoni zawiera związek małżeński z Skórką Marianną.

 

Sól, solić, solanka, żupy solne. 

  • Sól, solić, solanka, solniczka, solówka /beczka na sól/, prasoł /handlujący solą/, rosół /właśc. roz-sół/ zamiast rozsolona woda, z *soł-ny przestawką: słony, słonina, słoniawa /częste w nazwach miejsowych, np. Słońsk, bywały tam warzelnie soli/ ... Dalej solarz, solennik, solnicy, w 13 wieku Słowianie-Polanie soli kamiennej nie znali; pierwsze wzmianki o Wieliczce i Bochni, i ich kopalniach pochodzą dopiero z końca 13 wieku. Używali przedtem soli z solanek żródł słonych, z solanek wytwarzali też sól na wywóz, ale tem trudniła się głównie Ruś Czerwona, dobywająca surowicę z -okien- solnych u Sambora, Drohobycza tworząc jedną z pierwszych gałęzi handlu. Szła sól i od Czarnego Morza. U nas okruchy solne służyły niegdyś i za monetę, kary sądowe pieniężne niemi płacono, księga elbląska z końca 13 wieku poucza: kawałek soli zwał się według niej kruszem, kruszacy nabijają beczki soli mawiano u ludu, a kara trzechset odnosiła się właśnie do trzystu kruszu soli i ta nazwa pozostała. I w średniowiecznej Serbii sól w kruszach obliczano.
  • Wspomniany Sambor - Ruś Czerwona, Grody Czerwińskie /obecnie Stary Sambor na Ukrainie/, położony jest w odległości ok. 60 km. od Soliny. Obydwie miejscowości leżą na /z grubsza/ tej samej wysokości n.p.m.
  • Sól, słownictwo ruskie, prasołowie 1451r, topki soli 1464r, warycze XVI wiek - wcześniej zasalacze.
  • Sól, solić: ang. salt, chor. sol, czes. sůl, est. sool, łac. sal, łot. sāls, niem. Salz, serb. со, słowac. soľ, słoweń. sol, ęg. , biał. ros. соль, ukr. сіль.
  • Żupa solna, w dawnej Polsce mianem tym określano kopalnię soli, zwykle w posiadaniu książąt lub królów, żupą solną, tak jak kopalniami kruszców zarządzał żupnik, mianowany urzędnik królewski. Oprócz żup królewskich istniały również żupy prywatne. W posiadaniu średniowiecznej Polski znajdowały się dwa obszary wydobycia soli: podkrakowski, złożony z żup solnych w Wieliczce i w Bochni, działający co najmniej od XI wieku i ruski, składający się z żup królewskich w Tyrawie Dolnej, Strej Soli, Jasienicy, Modryczu i innych mniejszych miejscowościach działający przypuszczalnie od czasów rzymskich.
  • Już w V i IV tysiącleciu p.n.e. na obszarze Nowej Huty rozwijała  się tzw. kultura lendzielska, która powstała również w strefie  naddunajskiej. Obok podstawowych zajęć, tzn. uprawy roślin i  chowu zwierząt, wyspecjalizowane grupy zajmowały się produkcją narzędzi krzemiennych i eksploatacją źródeł solnych. O pierwszej  z tych dziedzin świadczą odkrycia pracowni na osadach /obok kopca  Wandy i w Pleszowie/, w których wytwarzano narzędzia krzemienne.  Surowiec do ich produkcji eksploatowano na Jurze  Krakowsko-Częstochowskiej. Na kilku osiedlach znaleziono też  naczynia wiążące się z warzelnictwem soli. Najpewniej mieszkańcy  omawianych tu osiedli korzystali ze znanych wówczas źródeł w  okolicach Wieliczki. Tam odparowywano solankę, a gotowy produkt  przywożono w charakterystycznych kubkach. 

Wg. strony internetowej http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=1

Nazwiska które powstały od słowa - solić, sól.

  • Soliniak.
  • Solinica.
  • Solinko. 
  • Solipies, 1402r.
  • Solipiwko, 1595r.
  • Solipiwkowski.
  • Solipiwo, 1595r. 

Nazwiska które powstały od nazwy miejscowej; Solina, pow. krośnieński, gm. Solina, Soliny, pow. suwalski, gm. Wiżajny.

  • Soliński, 1634r.

Nazwiska,

  • Solina, brak.

W wyszukiwarce nazwisk Słownika Nazwisk Współcześnie w Polsce Używanych, nazwiska,

  • Solina, brak.

Kolejne próby wyjaśnienia pochodzenia nazw miejscowości: Solina, Soliny spełzły na niczym. Informacji brak, oprócz dokumentu z 1541r. w którym Piotr Kmita zapisuje żonie swej Barbarze z Felsztyna, c. Jana Herburta, 5000 zł na dobrach: Bachów, Skopów, Babice, Stupnica, Brzuska, Sufczyna, Myczkowce, Bóbrka, Solina i innych.

Tymczasem gdzieś w dalekiej Chorwacji można odnaleźć miasto o nazwie Solin ...

Solin, łac. Salona, miasto w Dalmacji, Splitsko-dalmatmatinska-żupanija. Położone jest nad rzeką Jadro, 8 km na północny wschód od Splitu. Historycznie Solin położony jest na miejscu starożytnego miasta Salonae /nazwa pochodzi od wydobywanej w okolicy tego miast soli/ , które swego czasu było stolicą rzymskiej prowincji Dalmacji. W I wieku Rzymianie zbudowali w mieście amfiteatr, teatry, świątynie, łaźnie i forum. Salonae było w tym czasie najbogatszym i najludniejszym miastem środkowego wybrzeża Adriatyku. Około 614r. miasto zostało zniszczone poprzez Awarów i Słowian, którzy się tam później osiedlili.

Idąc tropem tworzenia się nazwy miasta Solin, również spróbuję iść tym samym sposobem.

  1. Sól, łac. Sal.
  2. Sal, Salona.
  3. Solin, Solina.
  4. Solina, Soliniak, Solinica, Soliński, itd ...  

Zakładam że nie tylko w jednym wspomnianym przeze mnie miejscu w średniowiecznej Polsce i w wiekach wcześniejszych, pozyskiwano sól dzięki znajdującym się w pobliżu żródłom solnym, czasem zdarzało się że wydobywano w tych samych miejscach sól kopalną, a miejsca te zostały nazwane ciut później żupami solnymi.

Zakładam również, że dzięki odnalezieniu miasta o nazwie Solin, i dzięki temu że nazwa tego miasta pochodzi bezpośrednio od wydobywanej w najbliższej jego okolicy soli, jak również dzieki temu że nazwa ta przetrwała dzięki rozwojowi wioski w miasto /nazwa miasta trwa już co ok. 2000 lat/ uda mi się udowodnić pochodzenie nazwiska jednej z rodzin z moich przodków. Bo o resztę z nikim sprzeczać się nie będę ... 

Rody szlacheckie nazwiskiem związane z solą.

  • Solecki h. Ostoja, 1500r. potw. Solec, woj. ruskie.
  • Solecki h. Pomian, 1500r. Solec.
  • Solecki h. wł. 1460r. Solec, woj. sandomierskie.
  • Solecki h. wł. 1585r. Solęcin.
  • Solecki h. _, potw. 1782r. woj. ruskie.
  • Soliński h. _, 1809r. Soliny, woj. trockie.
  • Solnicki h. wł. 1650r. Solniki, woj. podlaskie.  
  • Solski h. Poraj 1600r. woj. poznańskie, podolskie, ruskie.
  • Solski h. wł. 1778r. Galicja. 
  • Solski h. _.
  • Solajski h. Topór.
  • I inne ...

 

Bibliografia.

  • Encyklopedia Nazwisk i Przydomków Szlacheckich, Jan Siwik, Warszawa, przed 2010. 
  • Słownik Etymologiczny Języka Polskiego, Aleksander Brückner, Kraków 1927.
  • Słownik Języka Polskiego, t. 1, 2, 3, Warszawa 1989.
  • http://herby.com.pl/
  • http://geneteka.genealodzy.pl/
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
  • http://translate.google.pl/
  • http://www.ma.krakow.pl/oddzial_Nowa_Huta/pradzieje/neolit
  • http://www.slownik.ihpan.edu.pl/index.php
  • http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=1 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ze Szmulowizny i Bródna.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Zapraszam również na blogi:

http://kopasinakopaszynakopaszyn.blox.pl/html

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

http://taniezarcie.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
niedziela, 20 stycznia 2013 11:10

Polecane wpisy