zeszmulowiznyibrodna

Wpis

sobota, 16 lutego 2013

Tablica "Proletariatczyków" odnaleziona.

C.d. http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2013/01/Jeszcze-bardziej-Zapominane-miejsca-pamieci.html

Tablica "Proletariatczyków" odsłonięta w niedzielę 14 lutego 1926r. na uroczystości organizowanej przez Związek byłych Więźniów Politycznych, poźniej przemianowanego na Stowarzyszenie Byłych Więźniów Politycznych w Polsce, w 40 rocznicę stracenia 4-ch "Proletariatczyków" na stokach Cytadeli Warszawskiej została odnaleziona.

Można ją zobaczyć na stronie Narodowego Archiwum Cyfrowego http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62193/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

Wygląd tablicy.



Rysunek korony cierniowej

Pamięci

Bojowników o Wolność

Członkom Partii

"Proletaryat"

Stanisławowi Kunickiemu

Piotrowi Bardowskiemu

Michałowi Ossowskiemu

Janowi Pietrusińskiemu

W 40-letnią Rocznicę

Stracenia

Warszawa Dnia 28 Stycznia

1926r.



Opis zdjęcia na stronie NAC.

  • Warszawa, Cytadela Warszawska, Tablica pamiątkowa ku czci członków partii "Proletariat": Stanisława Kunickiego, Piotra Bardowskiego, Michała Ossowskiego i Jana Pietrusińskiego umieszczona na murze podwórza Cytadeli, marzec 1926.

Najbardziej przejmująca fotografia pokazuje miejsce gdzie byli grzebani więźniowie straceni w Cytadeli Warszawskiej, zdjęcie z 1926r.

  • Widok muru więziennego, miejsca grzebania straconych, obok muru widoczny jest drewniany krzyż, widoczny jest również napis na murze Cytadeli: "Cześć i Chwała Męczennikom".
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62149/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

To samo zdjęcie w szerszej perspektywie.

Miejsce straceń w Cytadeli.

Jeszcze w 1935r. odnajdowano trumny ze skazańcami, podczas niwelacji terenu przy Bramie Straceń Cytadeli Warszawskiej.

  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok trumien ze szkieletami, odnalezionymi przy Bramie Straceń podczas niwelacji terenu.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62175/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Wydobywanie trumien ze szkieletami, odnalezionymi przy Bramie Straceń podczas niwelacji terenu.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62172/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

W Cytadeli Warszawskiej było niejedno Miejsce Straceń.

  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok szopy, w której skazańcy spędzali ostatnie chwile życia.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62187/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok szubienicy moskiewskiej.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62188:1/
  • Widok drzewa pod którym rozstrzeliwano skazańców.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62126/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok krzyża na miejscu straceń.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62124/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Składanie wieńców na miejscu straceń.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/161203/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok grobów bohaterów skazanych za wolność, zdjęcie bez daty.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62191/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok z miejsca straceń w kierunku Wisły, widoczne mury cytadeli i groby skazańców, widoczny most kolejowy.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62141/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

Szubiennica Moskiewska.

  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok szubienicy moskiewskiej, ? r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62188/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Składanie wieńców pod szubienicą, 1931r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160832/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Pochód przed szubienicą na stokach Cytadeli Warszawskiej, w głębi widoczny most przy Cytadeli, uroczystość zorganizowana przez Stowarzyszenie byłych Więźniów Politycznych i Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną, 1933r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/161202/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Miejsce przechowywania szczątków szubiennicy moskiewskiej, 2013r.
  • https://www.facebook.com/media/set/?set=a.344534538995735.79995.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=344534562329066&set=a.344534538995735.79995.227345097381347&type=1&theater

Cytadela Warszawska i jej najbliższe otoczenie, większość zdjęć jest z 1926r.

  • W 62 rocznicę stracenia Romualda Traugutta, uczestnicy uroczystości z wieńcem na
    stokach Cytadeli Warszawskiej, w miejscu stracenia Romualda Traugutta,
    05.08.1926r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160430/62ebd5c9b73b788327eab68182c463a9/
  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie, pochód na pl. Teatralnym, styczeń 1931.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160817/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Wejście do X Pawilonu, pozostałość po wrotach, obok dom głównego klucznika.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62118/fc64bd6f043c5da5a25368ef37ac9ad7/
  • Warszawa, Cytadela Warszawska, X Pawilon, widok zewnętrzny.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62151/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej na murach Cytadeli Warszawskiej ku czci poległym członkom PPS-Frakcji Rewolucyjnej ufundowanej, przez robotnicze kluby sportowe, 1931r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160833/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Grupa byłych członków Organizacji Bojowej Polskiej Partii Socjalistycznej podczas uroczystości składania wieńców odbywającej się w ramach zjazdu byłych członków OB PPS.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160747/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Hołd straconym na stokach Cytadeli w Warszawie – uroczystość zorganizowana przez Stowarzyszenie byłych Więźniów Politycznych i Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/161188/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok Wzgórza i Bramy Straceń, zdjęcie niedatowane.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62170/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok Bramy Straceń.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62170/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

Fragment Cytadeli.

  • Widok rosyjskiej karetki więziennej.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62147/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok bramy głównej i budki strażniczej.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62116/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok zewnętrzny X Pawilonu.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62119:1/
  • Widok Bramy Straceń.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62122/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok Bramy Straceń.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62123/
  • Warszawa, Park im. Romualda Traugutta na stokach Cytadeli, widoczna rzeźba Wacława
    Szymanowskiego "Macierzyństwo".
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/86318/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok kościółka rzymsko-katolickiego.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62144/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Widok murów fortecznych.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62148/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie, uczestnicy pochodu niosący wieńce, w głębi widoczny gmach Teatru Wielkiego, 1931r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160810/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie, Przemówienie przewodniczącego Rady Miejskiej m. st. Warszawy Rajmunda Jaworowskiego /na pierwszym planie/.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160834/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie, uczestnicy pochodu, widoczni m.in. Morawski, Morgański, Czarkowski, Fidziński, 1931r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160752/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – dawną Frakcję Rewolucyjną oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie, składanie wieńców pod krzyżem Traugutta.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160831/fd7571b1a771517bccf577ab4d8a28e5/
  • Warszawa, odsłonięcie głazu ku czci nauczycieli stolicy na Wybrzeżu Kościuszkowskim niedaleko Cytadeli, przemawia Stefan Starzyński, prezydent Warszawy.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85163/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Warszawa, odsłonięcie głazu ku czci nauczycieli stolicy na Wybrzeżu Kościuszkowskim niedaleko Cytadeli, odsłania kurator Ambroziewicz.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85164/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/
  • Warszawa, odsłonięcie głazu ku czci nauczycieli stolicy na Wybrzeżu Kościuszkowskim niedaleko Cytadeli, widok głazu.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/85167/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

W specjalny sposób honorowany był przed 1939r. Stefan Okrzeja, 1885-1905, PPS, OB PPS, działacz niepodległościowy i socjalistyczny. Schwytany przez policję w trakcie zamachu na cyrkuł policyjny na warszawskiej Pradze. Akcja ta była elementem zamachu OB PPS na oberpolicmajstra Karla Nolkena. Okrzeja został skazany na śmierć i powieszony na stokach Cytadeli Warszawskiej. Po śmierci stał się symbolem walk rewolucyjnych i niepodległościowych.

  • Warszawa, Cytadela Warszawska, widok szubienicy moskiewskiej przy Bramie Okrzei.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62169/8c34ac8fced66f35dc94b78512fd7acd/
  • X Pawilon Cytadeli w Warszawie, widok celi Stefana Okrzei z wmurowaną tablicą pamiątkową. 
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/62159/8c34ac8fced66f35dc94b78512fd7acd/
  • Odsłonięcie tablicy pamiątkowej ku czci Stefana Żeromskiego, pomysłodawcy "Szklanych domów" z "Przedwiośnia", na Domu Ludowym im. Stefana Okrzei w Warszawie, udekorowana kwiatami tablica.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/115420/8c34ac8fced66f35dc94b78512fd7acd/
  • Uroczystości w Warszawie w 25 rocznicę stracenia działacza niepodległościowego i socjalistycznego Stefana Okrzei, Uczestnicy uroczystości udają się do kina Colosseum przy ulicy Nowy Świat na akademię poświęconą pamięci Stefana Okrzei, 1930r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/159919/8c34ac8fced66f35dc94b78512fd7acd/
  • Uroczystości w Warszawie w 26 rocznicę stracenia działacza niepodległościowego i socjalistycznego Stefana Okrzei, uczestnicy uroczystości z wieńcami w drodze do cytadeli warszawskiej miejsca stracenia Stefana Okrzei, 1931r.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/159922/8c34ac8fced66f35dc94b78512fd7acd/

Manifestacja na stokach Cytadeli Warszawskiej, 1936r.

  • Pochód zorganizowany przez Polską Partię Socjalistyczną – oddanie hołdu straconym na stokach Cytadeli w Warszawie.
  • http://audiovis.nac.gov.pl/obraz/160910/29e9edf8453ad5d18b0a3414f2e74f36/

Na koniec tego rozdziału pozwolę sobie na w penym sensie podsumowanie całości. Gdzie obecnie tablica Proletariatczyków a 1926r. się znajduje i czy w ogóle istnieje tego na razie nie wiem. Ale być może bardziej czytelny dla co niektórych osób parających się historią miasta stołecznego, będzie fakt mówiący o tym, że z grubsza w tym samym czasie trwała już dość intensywna rozbudowa dzielnicy Żoliborz. Chodzi mi tu o osiedla położone bliżej centrum Żoliborza, jak również o te dalsze - obecnie mieszczące się w granicach Bielan. W tym czasie, w pobliżu siebie, mieszkały różne warstwy społeczne, mające w związku z tym różne możliwości finansowe, i zapewne różne sposoby oceniania rzeczywistosci społecznej, m.in. na osiedlach:

  • I Kolonia Warszawska, WSM, 1924r.* w rejonie Pl. Wilsona, od 1928 r. istniał tu Dom Społeczny gdzie działało Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy Lokatorów WSM „Szklane Domy”.
  • V Kolonia Warszawska WSM, rejon ulicy Suzina.
  • Do 1939r. powstało IX Kolonii Warszawskich WSM, głównie w rejonie ulic: Krasińskiego, Słowackiego i ks. Popiełuszki.
  • Zdobycz Robotnicza, 1926*, rejon ulic: Przybyszewskiego, Płatniczej, Kleczewskiej, Lipińskiej, Schroegera oraz Pl. Konfederacji.
  • Żoliborz Dziennikarski, 1928*, rejon ulic: Krasińskiego, Sułkowskiego, Karpińskiego i Dziennikarskiej.
  • Żoliborz Oficerski, 1922r.* rejon ulic: Czarnieckiego i Pl. Słonecznego.
  • Żoliborz Urzędniczy, 1923r.*, rejon ulic: Brodzińskiego, Niegolewskiego i Wieniawskiego.
  • Zakład Wychowawczy "Nasz Dom", 1919r.* na warszawskich Bielanach 1927r.* Al. Zjednoczenia, Zakład powstał z potrzeby utworzenia placówki, w której znalazłyby opiekę sieroty po robotnikach i działaczach robotniczych poległych w czasie pierwszej wojny światowej.

* - Rozpoczęcie budowy osiedla.

Jeżeli założyć że przed ostatnią wojną światową szanowano wszystkich którzy dołożyli swoją, chociażby najmniejszą cegiełkę do Odzyskania Niepodległości przez Polskę w 1918r. jeżeli doda się do tego jeszcze wcześniejszą przynależność polityczną, czy też sympatie polityczne niejednego z dygnitarzy przedwojennej Polski, wnioskiem końcowym może być /a może - być może/ że nie było wstydem czy też hańbą mieszkać np. na Żoliborzu Oficerskim, który był położony w niezbyt dalekiej odległości od zapomnianej już, obecnie zaginionej, tablicy poświęconej "Proletariatczykom" z 1926r.

I małe P.S.

Na terenie Cytadeli Warszawskiej w okresie międzywojennym stacjonowały jednostki W.P. Tablica "Proletariatczyków" tym jednostkom również zapewne nie przeszkadzała, to oczywiście tylko założenie.

Spacer po Cytadeli Warszawskiej, ze stycznia 2013r. jest do obejrzenia na:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.344378585677997.79964.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=344378632344659&set=a.344378585677997.79964.227345097381347&type=1&theater

Zdjęcia prezentowane w tym rozdziale blogu są do obejrzenia również na:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.348600161922506.80649.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=348600411922481&set=a.348600161922506.80649.227345097381347&type=1&theater

 

Bibliografia.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ze Szmulowizny i Bródna.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Zapraszam również na blogi:

http://kopasinakopaszynakopaszyn.blox.pl/html

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

http://taniezarcie.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog. 

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
sobota, 16 lutego 2013 00:44

Polecane wpisy