zeszmulowiznyibrodna

Wpis

piątek, 15 marca 2013

1 Pułk Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej w bitwie warszawskiej 1920r.

Do rozdziału: http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2013/03/Wiosenne-Porzadki-1IV-5-IV-Kap-sie-1938.html czyli z jakiego powodu kościół Chrystusa Króla był tak bardzo ważny dla moich dziadków - a był ważny nie tylko dlatego, że należeli do tej parafii.

Dziadkowie w okresie międzywojennym mieszkali m.in. na ul. Tykocińskiej 8 m 3.

Od dzieciństwa wiedziałem że dziadek Mieczysław walczył w wojnie 1920r., od dzieciństwa wiedziałem o tym że dziadek walczył w 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, od wczesnego dzieciństwa wiedziałem czym był dla Polski - Cud nad Wisłą.

kan.* /bomb.*/ Mieczysław Daniłowicz, zdjęcie z frontu - lato 1920r.

http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/10/Mieczyslawa-Danilowicz-1900-1981-w-wojnie-Polsko.html

Odznaczenia widoczne na tym zdjęciu:

  • Krzyż Armii Ochotniczej.
  • Krzyż Dywizji Litewsko-Białoruskiej.
  • Krzyż Frontu Litewsko-Białoruskiego.

Przypisy.

  • Kan.*, kanonier, odpowiednik stopnia szeregowego w artylerii.
  • Bomb.*, odpowiednik stopnia starszego szeregowego w artylerii, stopień obecnie nieużywany w W.P.
  • Bateria, pododdział stanowiący zazwyczaj część składową dywizjonu lub pułku artylerii,  np. bateria artylerii, bateria artylerii przeciwlotniczej, bateria moździerzy.
  • Dywizjon, zasadniczy ogniowy i taktyczny pododdział wojsk artylerii. 

13 sierpnia 1920r.

Artyleria 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej podczas walk w bitwie warszawskiej 1920r. weszła w skład podgrupy artyleryjskiej "Radzymin" wspierającej cały odcinek frontu warszawskiego.

Dziadek w Bitwie pod Radzyminem która była częścią Bitwy warszawskiej, 13.08-16.08.1920r. miał stopień kanoniera, bombardiera, walczył w szeregach 1 Pułku Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej, III dywizjonu, 7 baterii.

  • I dywizjon artylerii udziela wsparcia pułkom: wileńskiemu, nowogródzkiemu i grodzieńskiemu podczas przeciwnatarcia, przeciwko wojskom sowieckim pod Radzyminem. 
  • III dywizjon pod dowództwem kpt. Siedleckiego, w tym 7 i 8 bateria pod dowództwem por. Janowskiego i Rohozińskiego zostały przekazane do wsparcia 48 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych pod Beniaminowem.

14 sierpnia 1920r.

  • Od godz. 10. 30 do 11.00 rozpoczęło się przygotowanie artyleryjskie całej artylerii dywizyjnej, następnie piechota ruszyła do ataku.

"Ogień artyleryjski przeistoczył się w jakiś piekielny huragan. Walczyły, głucho, prując powietrze, pociski ciężkiego kalibru, wizgotały przelatujące granaty. Śmiechem szatańskim napełniały przestworze, pękające szrapnele".

  • Godz. 12.00 - Radzymin jest w polskich rękach. Pod Radzyminem i Słupnem walczy I dywizjon artylerii: 1-sza, 2-ga i 3-cia bateria. W trakcie walk 2-ga i 3-cia bateria ponosi straty* w ludziach.
  • W tym samym czasie III dywizjon artylerii walczy pod Beniaminowem, wspierając 48 Pułk Piechoty. Wobec zagrożenia stanowisk artylerii, wydano rozkaz wycofania jej w okolice Nieporętu.

Rok 1920. Bitwy i Fronty, Relacje i wspomnienia, Barbara Tarkowska, 48 Pułk Strzelców Kresowych, str. 85. 

Fragment strony tytułowej egzemplarza książki p. Barbary Tarkowskiej, Rok 1920. Bitwy i Fronty, Relacje i wspomnienia, Warszawa 2011.

  • "Na odrutowanych stanowiskach linii Borek-Benjaminów obsadzono trzeci batalion ze skrzydłem do wsi Dąbkowizna. Batalion I został na swoim miejscu i wystawił placówki na liniię Trzcina-Teresin-młyn w Siwku. Batalion II zajął nowe stanowiska, mająć cały czas kontakt bojowy z atakującym nieprzyjacielem. Dowódca 48 pułku kazał bronić nowych pozycji wszystkimi siłami i za wszelką cenę.                                                                  W nocy z 14 na 15 sierpnia wojska bolszewickie podeszły aż pod Nieporęt, zachodząc na tyły 48 pp i odcinając go od własnej dywizji. Nieprzyjaciel atakował 48 pułk w różnych miejscach, ale ataki bohatersko odpierano, jedynie placówki I batalionu 48 pp musialy cofnąć się na linię głównego oporu, a najbardziej uporczywie broniła się 2 kompania w Teresinie".
  • Tego samego dnia wieczorem, po przybyciu III dywizjonu pod Nieporęt, został on zaatakowany przez wojska sowieckie - atak nieprzyjaciela został odparty.

* - ranni.

Stronę z książki p. Barbary Tarkowskiej można obejrzeć również na facebooku:

https://www.facebook.com/ZeSzmulowiznyIBrodna/photos_albums#!/photo.php?fbid=357221934393662&set=a.356842061098316.1073741828.227345097381347&type=1&theater

15 sierpnia 1920r.

  • Nad ranem do Nieporętu przybywa gen. Żeligowski z rozkazem dla III dywizjonu. Ma on wspierać natarcie 10 dywizji piechoty, które razem z oddziałami 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej miały wykonać natarcie na Radzymin.

Plik:The fighting near Radzymin.jpg

Wojsko polskie na liniach obronnych pod Radzyminem.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Radzyminem_(1920)  

  • O świcie następuje atak wojsk polskich na Radzymin. 7 i 8 bateria III dywizjonu, wspiera 1 dywizję piechoty ze stanowisk ogniowych koło wsi Mata, bezpośrednio pod Radzyminem walczą 1-sza, 2-ga i 3-cia bateria I dywizjonu.

16 sierpnia 1920r.

  • "Nieprzyjaciel przegrupowywał swe siły i nad ranem 16 sierpnia przeeszedł oddziałami 2-j i 27-ej dywizji swych dywizyj do działań zaczepnych, ponownie zagrażając Radzyminowi. Decydująca rola znów przeszła w ręce artylerii ...". 
  • Radzymin przechodzi z powrotem w polskie ręce. O pełnym zwycięstwie zdecydował jak to w tym czasie określano: "Huraganowy, celny ogień 1-szej i 2-ej bateryj, kierowany przez porucznika Tomaszewskiego".
  • Opinia pułków piechoty o artylerii: "Po południu I dywizjon otworzył huraganowy ogień, oddając w ciągu 15 minut zgórą 1000 pocisków. Nieprzyjaciel został zalany lawiną ognia i zasypany żelazem ... Bataliony bez strzału idą naprzód ... Wróg nie wytrzymał siły tego uderzenia ... Bój o Warszawę wygrany na całej linii".
  • "Pierwsza pozycja obronna Warszawy, o której zdobycie walczono tak krwawo przez trzy dni, została z powrotem zdobyta i obsadzona przez piechotę. O piersi i bagnety żołnierzy 1-ej dywizji litewsko-białoruskiej rozbijały się zakusy wroga".

16 sierpnia 1920r. to ostatni, zwycięski dzień bitwy pod Radzyminem.

Jak oceniono rolę artylerii w boju tego dnia ?

"Taktycznie oddaję pierwszeństwo artylerii - prowadząc bitwę pracą nerwów mózgu - kierowałem w działaniu ogniem artylerii. Artylerii przypisuję 70% zwycięstwa".

ppłk. Rybicki, d-ca artylerii w bitwie pod Radzyminem.

A jak się ocenia ostatni dzień Bitwy pod Radzyminem 16.081920r. współcześnie ?

Z opracowania Warszawa 1920, Historyczne bitwy, Lecha Wyszczelskiego, Warszawa 2010.

  • "Grupa Operacyjna gen. Żeligowskiego w nocy z 15 na 16 sierpnia prowadziła lokalne działania zaczepne. Dotyczyło to głównie 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej. Pułk grodzieński16 sierpnia o godz. 2.00 wyruszył w kierunku Wiktorowa i Kraszewa. Po krótkiej walce opanował Kraszew. Radzymin kontratakowały rosyjskie samochody pancerne, ale zostały wyparte na pozycje wyjściowe. W tym czasie pułk wileński nacierał na Helenowo, zajął tę miejscowość i wszedł na przednią linię obrony przedmościa ... Nieprzyjaciel nie zrezygnował z odzyskania utraconych pozycji. Szczególnie aktywny był w okolicach Radzymina, gdzie atakował wspierany przez samochody pancerne. Natarcia odpierał pułk wileński, zajmujący pozycje między Wiktorowem i Helenowem. Walki trwały również w okolicach Dybowa. Do godzin popołudniowych 16 sierpnia zarówno 1 Dywizja Litewsko-Białoruska, jak i 10 Dywizja Piechoty po obsadzeniu pierwszej linii przedmościa zmuszone były odpierać liczne kontrataki nieprzyjaciela, który nie rezygnował jeszcze z prób przełamywania polskich pozycji. Załamywały się one jednak w walce z piechotą, którą skutecznie wspierała artyleria. 16 sierpnia artyleria odegrała znaczną rolę w ogniowym porażeniu nieprzyjaciela".      

Miejsca walk 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej podczas bitwy warszawskiej 13-18.VIII.1920r. Radzymin, Nieporęt i okolice.

  • Fort Beniaminów.
  • Mata, wieś ? 
  • Nieporęt, po lewej stronie Fortu Beniaminów.
  • Radzymin.
  • Radzymin, Cegielnia.
  • Wólka Radzymińska.  

Tę samą mapkę można obejrzeć również na facebooku:

https://www.facebook.com/media/set/?set=a.356842061098316.1073741828.227345097381347&type=1#!/photo.php?fbid=356842081098314&set=a.356842061098316.1073741828.227345097381347&type=1&theater 

Po bitwie o Warszawę.

  • W trakcie bitwy pod Radzyminem, w 1-szym Pułku Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiego nie zginął żaden z żołnierzy pułku.  
  • 18 sierpnia do 2-giej baterii I dywizjonu przybył d-ca dywizji gen. Rządkowski. Krzyżem Virtuti Militari V klasy zostaje odznaczony por. Edward Bagieński.
  • 15 sierpnia 1920r. jest symbolicznym dniem zwycięstwa w bitwie warszawskiej, jest to również dzień w którym obchodzimy Święto Wojska Polskiego. 16 sierpnia 1920r. ruszyło również kontruderzenie Wojsk Polskich znad Wieprza, które ostatecznie przechyliło szalę zwyciętwa w wojnie polsko-bolszewickiej na stronę Polski.
  • 15 sierpnia - Święto Wojska Polskiego. Wybrano dzień 15 sierpnia, gdyż w tym dniu w 1920 roku w godzinach nocnych pierwsze oddziały 21 Dywizji Górskiej rozpoczęły forsowanie Wieprza pod Kockiem. Rozpoczęto w ten sposób słynną kontrofensywę, w wyniku której rozbito wojska rosyjskiego Frontu Zachodniego pod dowództwem Michaiła Tuchaczewskiego. Święto Wojska Polskiego ustanowiono rozkazem nr. 126 z dnia 4 sierpnia 1923 roku.
  • 16 sierpnia - Święto pułkowe 1 Pułku Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej. Wybrano ten dzień na pamiątkę ostatniej zwycięskiej bitwy Wojska Polskiego pod Radzyminem w dn. 16 sierpnia 1920r. i udziału w niej 1 Pułku Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej.
  • 18 sierpnia 1920r. d-ca 1-szej Armii wydał rozkaz, którego fragment dotyczący działań 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej pod Warszawą, w skład której wchodził 1 Pułk Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej, pozwolę sobie tu przytoczyć.  

"Dziś się żegnamy. W chwili pożegnania Dowództwo Armij zwraca się do Was jeszcze raz z serdecznemi słowami uznania dla świetnych i bohaterskich czynów Waszych, dla znojnej pracy Waszej żołnierskiej, poświęconej wyłącznie gorącej miłości Ojczyzny ...".

Za zwycięskie walki do czasu sierpniowej bitwy warszawskiej, 1 Dywizja Litewsko-Białoruska w tym rozkazie miała otrzymać zbiorowe nadanie krzyża Virtuti Militari.   

"13 sierpnia dostąpiliście jednak najwyższego zaszczytu. W dniu tym otrzymaliście rozkaz obrony Warszawy, stolicy i serca Polski. - I tu stojąc na straży u bram Warszawy, w chwili takiej, gdy nietylko istnienie stolicy, ale i całego państwa było zagrożone. - Wyście zrozumieli powagę chwili. W sercach Waszych, w których z dziada pradziada, nosiliście ideał niepodległej Ojczyzny, zbudziła się lwia odwaga, dzięki ktorej dziesięciokrotnie przewyższające Was liczebością, watachy nieprzyjacielskie odrzuciliście od Warszawy, ratując ją od najścia wrażych sił. Stolica i Polska cała Wam tego nie zapomni".   

 Plik:Cemetery Chapel commemorating battle of Radzymin 1920.JPG

Kaplica cmentarna-pomnik upamiętniający bitwę pod Radzyminem 1920 roku.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Radzyminem_(1920)  

  • 19 kwietnia 1922r. 1 Pułk Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej /1 stycznia 1932r. przemianowany na 19 Pułk Artylerii Lekkiej/ otrzymuje zbiorowe nadanie krzyża Virtuti Militari V klasy.
  • W trakcie walk o Odzyskanie Niepodległości i walk wojny polsko-bolszewickiej 1920r. zginęło łącznie 10 żołnierzy i oficerów pułku.
    • płk. Bartha Przemysław.  
    • ppor. Czarnecki Antoni. 
    • kpr. Chmurski Mieczysław.
    • bomb. Jaśkiewicz Ignacy.
    • kan. Jeziorko Henryk.
    • kan. Pajczer Szmul.
    • ogn. Ruszowski Kazimierz.
    • kan. Smulski Adam.
    • kpr. Staniszewski Witold.
    • kan. Żywica Ksawery. 
  • Wśród 15 pobojowisk wojny polsko-bolszewickiej 1920r. z których miano wybrać to, na którym miał być odnaleziony Żolnierz Nieznany, przeniesiony następnie do Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, było również pobojowisko na którym wcześniej walczyła 1 Dywizja Litewsko-Białoruska.
    • Pobojowisko Krwawy Bór k. Papierni 27-28.IX.1920.
    • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Krwawym_Borem 
  • Na tablicach umocowanych na filarach Grobu Nieznanego Żołnierza w Warszawie, wymienione są miejscowości i pola bitew na których walczyli żołnierze 1 Dywizji Litewsko-Białoruskiej, w skład której wchodził 1 Pułk Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej.
    • Kubań-Odessa*1, 1918-1919.
    • http://pl.wikipedia.org/wiki/4_Dywizja_Strzelc%C3%B3w_Polskich_(WP_na_Wschodzie) 
    • Radzymin-Ossów*2, 13-15.VIII.1920.
    • Krwawy Bór k. Papierni*3, 27-28.IX.1920.
    • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Krwawym_Borem
    • Wilno*2, 19.IV.1919-9.X.1920.
    • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bunt_%C5%BBeligowskiego
  • Za walki o Odzyskanie Niepodległości i wojnę polsko-bolszewicką 1920r. odznaczenia wojenne otrzymało,
    • Srebrny Krzyż Virtuti Militari V klasy, 11 oficerów i 18 żołnierzy.  
    • Krzyż Walecznych, 32 oficerów, w tym 4-krotnie 3-ch, 3-krotnie 4-rech, 2-krotnie 3-ch i 128 szeregowych.    
    • Krzyż Zasługi Wojsk Litwy Środkowej, 5 oficerów i 10 szeregowych.
  • Na cmentarzu wojskowym pod Radzyminem, brak jest tablicy poświęconej 1 Pułkowi Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej z oczywistego powodu. Jak już wcześniej pisałem w tym rozdziale blogu - w trakcie bitwy warszawskiej 1920r. nie zginął żaden z żołnierzy pułku.
  • 13 czerwca 1999r. Cmentarz Wojenny 1920r. pod Radzyminem odwiedził Papież Jan Paweł II.

Ze strony Radzymińskiego Samorządowego Portalu Internetowego http://www.radzymin.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&menu=193&strona=1

  • "13 czerwca 1999 roku o godz. 18.13 Ojciec Święty Jan Paweł II nawiedził Radzymin. Modlił się na Cmentarzu Żołnierzy Polskich 1920 roku, gdzie spoczywają szczątki żołnierzy polskich poległych w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku. Spotkał się z żyjącymi bohaterami wojny polsko – bolszewickiej składając im hołd".

Więcej linków z informacjami związanymi z tą wizytą, można odnaleźć w bibliografii.

Przypisy.

  • *1, - dywizjon artylerii 4 Dywizji Strzelców Polskich na Kubaniu gen. Żeligowskiego. Po powrocie do Polski z marszu zostaje wcielony do Wojska Polskiego, podejmuje walkę w okolicach Lwowa, a następnie 25 października 1919r. zostaje wcielony do 1 Pułku Artylerii Piechoty Litewsko-Białoruskiej, jako I dywizjon, /1-sza, 2-ga, 3-cia bateria/ tego pułku. II i III dywizjon artylerii, w tym 7-ma bateria w której służył mój dziadek, był szkolony w Wołkowysku od lipca do października 1919r. kiedy to pułk udaje się na front.    
  • *2, - 1 Dywizja Litewsko-Białoruska.
  • *3, - 1 Dywizja Litewsko-Białoruska, tylko pułki piechoty.

Czytelników blogu zapraszam do odwiedzenia strony Wikipedii.pl poświęconej Bitwie pod Radzyminem (1920) http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Radzyminem_(1920)    

Jest to, pozwolę sobie tak to określić - konieczność historyczna ...

 

Bibligrafia.

  • 19 Pułk Artylerii Polowej, Zarys Historii Wojennej Pułków Polskich 1918-1920, por. Jan Erlich, Warszawa 1929.
  • Atlas Historyczny Wojen Polskich, Marek Gędek, Warszawa 2009.
  • Białorusini w polskich regularnych formacjach wojskowych w latach 1918-1945, Seria Wschodnia, Jerzy Grzybowski, Warszawa 2006.
  • Bitwa Warszawska 13-18.VIII.1920, Dokumenty operacyjne, t. 1, 2, Warszawa 1996.
  • Księga Chwały Piechoty, Metryki Chwały Pułków Piechoty, Warszawa 1937-1939.
  • Rok 1920. Bitwy i Fronty, Relacje i wspomnienia, Barbara Tarkowska, Warszawa 2011.
  • Warszawa 1920, Historyczne bitwy, Lech Wyszczelski, Warszawa 2010.
  • Wilno 1919-1920, Historyczne bitwy, Lech Wyszczelski, Warszawa 2008.
  • Wikipedia.pl
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Strona_g%C5%82%C3%B3wna
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/4_Dywizja_Strzelc%C3%B3w_Polskich_(WP_na_Wschodzie)   
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Radzyminem_(1920)   
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Gr%C3%B3b_Nieznanego_%C5%BBo%C5%82nierza_w_Warszawie
  • Inne.
  • http://www.bitwawarszawska.pl/
  • http://www.naszdziennik.pl/wp/7664,jan-pawel-ii-o-cudzie-nad-wisla.html
  • http://www.parafia-radzymin.eu/Historia/JanPawelIIHistoriaWizyty.html
  • http://www.radzymin.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&menu=193&strona=1
  • Ze Szmulowizny i Bródna.
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/10/Mieczyslawa-Danilowicz-1900-1981-w-wojnie-Polsko.html

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Ze Szmulowizny i Bródna.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ciąg dalszy nastąpi ...

 

Zapraszam również na blogi:

http://spacerkiempowarszawskichlazienkach.blox.pl/html

http://kopasinakopaszynakopaszyn.blox.pl/html

http://szmulowiznaludzieihistoria.blox.pl/html

http://taniezarcie.blox.pl/html

Kontakt z autorem blogów:zeszmulowiznyibrodna@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
piątek, 15 marca 2013 20:19

Polecane wpisy