zeszmulowiznyibrodna

Wpis

niedziela, 09 czerwca 2013

O Dryzdelach po raz kolejny ...

C.d. rozdziału http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/08/Danilowiskie.html

Pochodzenie nazwiska Dryzdel.

  • Dryzd - nazwisko lub nazwa miejscowości pochodząca od nazwy ptaka śpiewającego drozda, lub od drożdża dawniej drożdże. 
  • Druzdel, Dryzdel, Dryżdżel - nazwisko lub nazwa miejscowości pochodząca od nazwy ptaka śpiewającego drozda, lub od drożdża dawniej drożdże. 

Drozd: alb. mëllenjë, ang. thrush, bośn. czes. chorw. słow. drozd, duń. trøske, est. kandidoos, fiń. sammas, franc. muguet, grec. τσίχλα, hiszp. tordo, irl. smólach,  łac. turdus, łot. strazds, niem. Soor, norw. trost, port. sapinho, rum. sturz, słoweń. drozg, szw. trast, węg. rigó, wło. mughetto, bułg. млечница, mac. serb. дрозд, biał. малочніца, ros. молочница, ukr. молочниця.

Ze wszystkich słów oznaczających drozda w językach europejskich można wyróżnić parę czytelnych grup,

Grupa I.

  • Drozd, to samo określenie i odsłuch w językach: polskim, bośniackim, czeskim, chorwackim, słowackim i słoweńskim, plus w języku macedońskim i serbskim - tu drozd jest pisany cyrylicą !

Grupa II. 

  • Drozd w językach ruskich (inna pisownia i odsłuch), języki: białoruski, rosyjski, ukraiński.

Grupa III. 

  • Drozd pisany pisownią zbliżoną do grupy I, twardą w odsłuchu, języki: angielski, duński, norweski, szwedzki, 



Mapka ekspansji Wikingów.

Ze strony: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/Viking_expansion.png

Grupa IV.

  • Drozd, pisany pisownią zbliżoną w niewielkim stopniu do grupy I, niewielka lub brak zbieżności z odsłuchem słowa drozd z grupy I.

Ekspansja Wikingów, trasy przemieszczania się, mapka uzupełniająca. 

Ze strony: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/71/Territories_and_Voyages_of_the_Vikings_blank.png

Próba wyciągnięcia wniosków - przynajmniej odrobinę fantazyjnych. 

  • Język polski i języki ruskie są językami słowiańskimi, tymczasem widać bardzo wyraźną różnicę w tej grupie językowej w przypadku słowa drozd. Największa zbieżność językowa grupy I jest jak się wydaje z grupą III. 
  • Dwie duże grupy językowe, oddalone od siebie o setki kilometrów mają praktycznie to samo określenie na śpiewającego ptaka - drozda. Jest to terytorium byłej Jugosławii i ku mojemu sporemu zaskoczeniu terytorium Środkowej Europy - Polska, Czechy i Słowacja. 

Na koniec tych fantazyjnych wywodów pozwolę sobie na pytanie, na które nie jestem w stanie odpowiedzieć.

  • Jeżeli przyjąć że terytorium byłej Jugosławii jest to terytorium dawnej Dalmacji i Macedonii, państw znanych jeszcze przed Imperium Rzymskim które potem były jego prowincjami i być może, mogły być pod wpływem językowym Wikingów (np. wieloletni handel), to jaką wspólnotę językową z tym terytorium (z jakiego powodu ?) miałby mieć obszar Środkowej Europy ? 

Plik:Roman Empire Map.png

Terytorium Cesarstwa Rzymskiego w rozkwicie.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Plik:Roman_Empire_Map.png

Tak czy inaczej przypatrując się tłumaczeniom na różne języki Europy, jednej nazwy śpiewającego ptaka można dojść do zaskakujących wniosków i pytań na które przynajmniej ja, nie jestem w stanie odpowiedzieć.   

A moźe w jakiś sposób można połączyć tę sprawę ze sprawą tzw. Białej Chorwacji na terenach polskich w VII-IX w. ?

  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82a_Chorwacja#Sp.C3.B3r_wok.C3.B3.C5.82_po.C5.82o.C5.BCenia_Bia.C5.82ej_Chorwacji
  • http://forum.historyk.eu/temat-biala-chorwacja
  • http://www.historyczny.ie.org.pl/2013/03/biaa-chorwacja-zaginiony-protoplasta.html

Zakładając że Biali Chrowaci i ich państwo istniało naprawdę, dodatkowo zdając sobie sprawę że wędrówki ludów przed wiekami musiały trwać latami, kontakt pomiędzy plemionami imigrującymi do nowego miejsca zamieszkania z plemionami które pozostały w starym zapewne trwał jeszcze przez jakiś czas (pozostałości językowe po Białych Chorwatach - ciekawe ile takich jeszcze można znaleźć ?), przy kolejnym założeniu nieco bardziej intensywnych kontaktach Białych Chorwatów z sąsiadami po drugiej stronie Bałtyku - patrz Skansen w Wolinie (a dlaczego by nie ?) http://pl.wikipedia.org/wiki/Skansen_w_Wolinie, taka fantazyjna historia też mogłaby by być prawdopodobna. 

Plik:Slavic peoples 9c map.jpg

Słowianie na przełomie VIII i IX wieku, mapa obrazująca jedną z hipotez położenia Białej Chorwacji.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82a_Chorwacja



Mapa Polski czasów Bolesława Chrobrego, obrazująca jedną z hipotez położenia Białej Chorwacji.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82a_Chorwacja

 

Tymczasem nieopodal Łomży można odnaleźć niewielką wieś Drozdowo.

Drozd, lustracja z książki Johna Goulda – Birds of Great Britain (Ptaki Wielkiej Brytanii).

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Drozd_%C5%9Bpiewak

Jak się więc wydaje drozdów w przeszłości na Podlasiu było sporo i pochodzenie nazwiska Dryzdel jest już wreszcie czytelne. Z kolei jeżeli chodzi o Drozdów, Drozdowskich i inne rody szlacheckie noszące nazwisko związane z tym śpiewającym ptakiem, rodów tych jest całkiem sporo*

Rody Drozdów, Drozdeckich i Drozdowskich.

  • Drozd vel, vel Drozda vel Drózd, h. Jastrzębiec.  
  • Drozdecki, 1650 Kraków,  h. ?
  • Drozdeński, h. Sokola, Szeliga.
  • Drozdowicz, h. Jastrzębiec.
  • Drozdowski, h. Bojcza, Jastrzębiec, Jelita, Jezierza, Korab, Pilawa, Pobóg, Prus I, własny. 
  • Drozdowski-Meloch, h. Korwin.  

Drozd.

Ze strony: http://pl.wikipedia.org/wiki/Drozd_%C5%9Bpiewak

Współcześnie w Polsce jest 12 miejscowości o nazwie Drozdowo w tym dwie w woj. mazowieckim i ww. na Podlasiu, dodatkowo można odnaleźć trzy miejscowości noszące nazwę Drozdów. Jedna z nich leży również na terenie woj. mazowieckiego, niewielka wieś o nazwie Drozdówka jest do odnalezienia w woj. lubelskim. 

Sprawdziłem nazwiska i nazwy typu Druzdel, Dryzdel, Dryżdżel w Słowniku Geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, wydanie z lat 1880-1914. Jakiejkowiek informacji związanej z ww. brak.   

*, jestem po przeprowadzce, remontuję mieszkanie, niestety nie dotarłem jeszcze do wszystkich opracowań na których zwykle opieram się podczas pisania blogu, itd., rozdział będzie uzupełniony tak jak poprzednie rozdziały dopiero po pewnym czasie. 

 

Bibliografia.

  • Herbarz Polski, Od średniowiecza do XX wieku, Tadeusz Gajl, Gdańsk 2007. 
  • Państwa Wikingów, Podboje-władza-kultura, Angelo Forte, Richard Oram, Frederik Pedersen, Warszawa 2010. 
  • Ruś Wikingów, Władysław Duczko, Warszawa 2007. 
  • Herbarz Polski http://gajl.wielcy.pl/
  • Genealogia, Stankiewicze z przyjaciółmi http://www.stankiewicze.com/index.php?kat=1
  • KatalogSzlachty.com http://www.katalogszlachty.com/
  • Rzymmmska Republika http://rzymmmska.republika.pl/terytorium.htm
  • Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich http://dir.icm.edu.pl/pl/Slownik_geograficzny/
  • Tłumacz Google http://translate.google.pl/?hl=pl&tab=wT
  • Viking, Wierzenia http://www.vikingr.neostrada.pl/wiking1/wiara.htm
  • Wikipedia.pl 
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82a_Chorwacja
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Skansen_w_Wolinie
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Drozdowo_(wojew%C3%B3dztwo_podlaskie)
  • Ze Szmulowizny i Bródna
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/08/Danilowiskie.html
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/09/Danilowo-Dryzdele-Suraz.html
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/09/Danilowo-dokumenty.html

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Ze Szmulowizny i Bródna

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Ciąg dalszy nastąpi ... 

 

Zapraszam również na blogi:

Kontakt z autorem blogów: zeszmulowiznybrodnaitargowka@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog, W sytuacji gdy materiały z blogu bedą po ich przetworzeniu użyte do innych opracowań, autor blogu uważa że adres blogu powinien być wpisany w bibliografii opracowania, pracy, itp. z konieczną informacją o takim fakcie dla autora blogu.  

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
niedziela, 09 czerwca 2013 10:04

Polecane wpisy