zeszmulowiznyibrodna

Wpis

wtorek, 06 sierpnia 2013

Sierpień 1944r. Warszawa-Targówek.

Moja mama niechętnie wspominała czas ostatniej wojny i okupacji 1939-1944r. Jedno z jej wspomnień z tego czasu dotyczyło okresu Powstania Warszawskiego 1944r. na Pradze. Razem z rodzicami (moimi dziadkami) i młodszym bratem mieszkała wtedy na warszawskim Targówku.

  • "W czasie gdy w Warszawie trwało jeszcze Powstanie do naszego mieszkania wbiegł powstaniec, był ranny. Udzieliłam mu pomocy, dostał cywilne ubranie, jedzenie i picie, odpoczął, po jakimś czasie podszedł dalej". 

To w zasadzie wszystko jeżeli chodzi o tę opowieść. W tej opowieści mamy jest tylko ona, nie ma w niej dziadków (rocznik - 1900) i młodszego z braci (rocznik - 1927). Nigdy nie miałem od mamy (rocznik -1928) i dziadków żadnych przekazów o ich udziale w Powstaniu Warszawskim 1944r. na Pradze czy też w Warszawie, jak to się dawniej o tzw. lepszej części Warszawy mawiało. 

Od dłuższego czasu próbuję zlokalizować czasowo tę opowieść rodzinną. 

W tym samym mniej więcej czasie zdarzyła się dramatyczna przygoda brata mamy - wujka Teodora. Wujek Teodor jak pamiętam miał jako jedyna osoba z moich bliskich osobiste "pamiątki" z wojny. W 1944r. wujek miał 17 lat, urodził się z bardzo silną wadą wymowy, tak silną że tylko najbliższe osoby z rodziny, które miały z nim stały kontakt porozumiewały się z nim bez kłopotu. Opowieść mamy.

  • "W domu nie było nikogo oprócz mnie i Teodora. W pewnym momencie w kuchni nastąpił silny wybuch. Wbiegłam do kuchni, na podłodze była dużo krwi i części palców Teodora. Sama wszystko szybko posprzątałam i poszłam z Teodorem na punkt opatrunkowy (w tej opowieści mamy dziadek i babcia kolejny raz są nieobecni - na pewno w tym czasie nie było ich w domu), gdzie usunięto wujkowi bez znieczulenia wybite wybuchem oko i zrobiono opatrunki na palcach".

W konsekwencji wybuchu wujek Teodor stracił prawe oko, wszystkie końcówki palców prawej dłoni, dwie lub trzy końcówki lewej dłoni (licząc je od kciuka), dodatkowo ogłuchł na prawe ucho. Po wojnie wujek ukończył kurs czeladniczy, pomimo swojego kalectwa był bardzo dobrym kaletnikiem i szewcem. 

Wujek Teodor mieszkał w jednej z podwarszawskich miejscowości, całe jego życie było ciężkim kawałkiem chleba. 

Do wujka jeździłem przez wiele lat na wakacje. Dużym dobrze utrzymanym ogrodem w którym rosły zapomniane już dzisiaj śliwki renglody, prawdziwe (nie udawane) słodkie, ciepłe od słońca papierówki i ogromna gruszka klapsa, opiekowała się babcia. Do moich (i mojego brata) obowiązków w ogrodzie należało zbieranie porzeczki (białej, czerwonej, czarnej), agrestu (białego i czerwonego) i odchwaszczanie alejek czego w tym czasie bardzo nie lubiłem.  

Czas bezpośrednio po Powstaniu, do uwolnienia Pragi od Niemców mama wspominała w zasadzie jednym wspomnieniem. 

  • "Był głód, żeby było cokolwiek do zjedzenia trzeba było iść w pole pod ostrzał i nakopać ziemniaków. Na to pole szły kobiety młodsze i starsze, i niejedna została na tym polu zabita od ostrzału i odłamków". 

Nie mniej istotna jest znaleziona przeze mnie informacja na stronie o historii Pragi, o ostrzale warszawskiej Pragi lato-jesień 1944r. 

  • "Walki o wyzwolenie Pragi* trwały od lipca do października 1944 r.i wtedy powstała większość zniszczeń, zwłaszcza spowodowana bombardowaniami pozycji niemieckich przez lotnictwo radzieckie".

Tak przy okazji - zwrot "zwłaszcza", oznacza że nie tylko ... 

 

Próbując wyjaśnić zdarzenia opowiadane mi przez mamę, nie mogę pominąć informacji zawartych w rozdziale blogu: http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2013/08/Sierpien-1944r-Warszawa-Brodno.html

Na początku spróbuję ustalić czasowo opowieści mamy związane z powstańcem warszawskim i wypadkiem wujka Teodora. 

  • ...

 

 

Bibliografia. 

  • Powstanie Warszawskie 1944, Zarys działań natury wojskowej, Adam Borkiewicz, Warszawa 1957.
  • Przewodnik po Powstańczej Warszawie, Urzykowski Tomasz, Majewski Jerzy S., Warszawa 2012. 
  • 25 sierpnia 1944, Łapanka na Targówku 
  • http://www.parafiazmartwychwstaniapanskiego.pl/stowarzyszenie-dzieci-targowka.htm
  • http://www.opoka.org.pl/biblioteka/Z/ZP/miejscaswiete200904-struczyk.html
  • http://warszawa.wikia.com/wiki/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Zmartwychwstania_Pa%C5%84skiego
  • Bródno http://forum.gazeta.pl/forum/w,16112,29262108,29366547,Folwark_lata_30_.html
  • Dzieje miasta Praga* 1648-1794, czyli dlaczego jest ona taka, jaka jest http://www.blues.pl/Praga/
  • Maps.Google https://maps.google.pl/maps?hl=pl&tab=wl
  • Na Targówku kamienie mówią, Przewodnik po Miejscach Walk i Pamięci http://spolecznosc.targowek.waw.pl/data/newsFiles/kamienie_mowia.pdf
  • Obwód 6 AK Praga https://www.facebook.com/pages/Obw%C3%B3d-6-AK-Praga/406029886097008?fref=ts
  • Plan m. st. Warszawy 1935, 1:25000 http://www.mapywig.org/m/City_plans/Plan_m_st_WARSZAWY_wyd._barwne_25K.jpg
  • PGR Bródno http://syrenigrod.fotolog.pl/pgr-brodno,1941861,link.html
  • Wikipedia.pl 
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Palec_r%C4%99ki
  • Ze Szmulowizny i Bródna
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2013/08/Sierpien-1944r-Warszawa-Brodno.html

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Ze Szmulowizny i Bródna

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

W trakcie opracowania  ... 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zapraszam również na blogi:

Kontakt z autorem blogów: zeszmulowiznybrodnaitargowka@gmail.com

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog, W sytuacji gdy materiały z blogu będą po ich przetworzeniu użyte do innych opracowań, autor blogu uważa że adres blogu powinien być wpisany w bibliografii opracowania, pracy, itp. z konieczną informacją o takim fakcie dla autora blogu. 

 

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
wtorek, 06 sierpnia 2013 10:21

Polecane wpisy