zeszmulowiznyibrodna

Wpis

poniedziałek, 21 kwietnia 2014

Stanisława Sikorska, 1885-1945, próby wyjaśnienia losów c.d.

Dotychczasowe ustalenia związane z losami Stanisławy Sikorskiej podczas Powstania Warszawskiego 1944r. 

III Kalendarium losów Stanisławy Sikorskiej, publikacja w dn. 21.11.2012r. 

  • 1 sierpnia 1944r. - wybuch Powstania Warszawskiego.
  • 1-8 sierpnia 1944r. - praca Stanisławy Sikorskiej w Punkcie ratowniczo-sanitarnym mieszczącym się przy ul. Filtrowej 41.
  • 8-10 ? sierpnia 1944r. - pobyt Stanisławy Sikorskiej na Zieleniaku. 
  • 23 sierpnia 1944r. - dotarcie Stanisławy Sikorskiej razem z transportem więźniów do FKL Ravensbruck w którym otrzymuje nr. obozowy: 59298.
  • Styczeń 1945r. - utworzenie w Jugendschutzlager Uckermark obozu zagłady dla osób chorych, niezdolnych do pracy i kobiet powyżej 52 roku życia i przewiezienie do niego Stanisławy Sikorskiej. 
  • 20 luty 1945r. - przewiezienie Stanisławy Sikorskiej z podobozu Uckermark do FKL Ravensbruck, w którym dniu zmarła - została zamordowana w komorze gazowej.

Stanisława Sikorska z rodzeństwem ok. 1904r.

Od lewej strony stoją: Aleksandra, Włada, Stanisława i Józef Sikorscy. 

Moje wątpliwości od początku kolejnych prób wyjaśnienia wojennych losów najstarszej z sióstr mojej babci Stanisławy Sikorskiej, budził czas Jej transportu z podwarszawskiego Pruszkowa do miejsca gdzie przyznano Jej numer obozowy i gdzie ostatecznie zginęła - do FKL Ravensbruck. Czas dość długi, bo od daty Jej pobytu na Zieleniaku* na warszawskiej Ochocie, do Jej pojawienia się w FKL Ravensbruck mija prawie dwa tygodnie. 

Wyjaśnienie jest jednak możliwe. W opracowaniu Mieczysława Mołdawa Gross Rosen obóz koncentracyjny na Śląsku wyd. MON Warszawa 1979r. na str. opisywany jest sposób transportu więźniów z warszawskiego Pawiaka (tuż po wybuchu Powstania Warszawskiego 1944r.), jak również opisywane są powstaniowe transporty żołnierzy Armii Krajowej i ludności cywilnej do tego obozu. 

Fragmenty tekstu ze str. 107-108 cytuję w całości,

  • W dniu 3 sierpnia 1944r. przybył stamtąd ostatni transport z ewakuowanego Pawiaka (około 1000-1200 więźniów). Transport ten miał być przesłany zwykle wykorzystywanym szlakiem przez Koluszki-Częstochowę-Opole. W ostatniej chwili Sipo wykryło plan odbicia więźniów na tej linii. Dlatego też po załadowaniu około 1400 mężczyzn i 400 kobiet na rampie przy ul. Stawki*, po licznych przystankach, począwszy od mostu przy ul. Wolskiej, gdzie pierwszy raz ostrzelano pociąg, i po spaleniu na stacji Skierniewice stukilkudziesięciu więźniów, poduszonych w krytych, zamkniętych wagonach, transport skierowano drogą okrężną przez Łowicz-Łódź do Gross-Rosen. W dalszej drodze odczepiono wagony z więźniarkami "Serbii", kierując je do Ravensbruck. Na stacji kolejowej w Rogoźnicy pociąg ewakuacyjny z Pawiaka został przekazany esesmanom z Gross-Rosen. W kilka dni potem na ów szlak kierowane były parotysięczne transporty cywilnych warszawiaków z obozu przejściowego w Pruszkowie 22. Tu oddzielano natychmiast kobiety, kierując je do śląskich obozów pracy, a mężczyzn po przemundurowaniu w pasiaki i parodniowym okresie "aklimatyzacji", rozsyłano do filii obozu. Szlakiem tym przybyły także transporty młodzieży z Powstania Warszawskiego, osadzonej w Gross-Rosen w blokach "młodocianych" (Jugendlicher Block). 

I dopisek na dole strony 108. 

  • 22 - Zapewniano ich, że jadą do wyznaczonych dla cywilnej ludności kwater ewakuacyjnych w Austrii. Zdezorientowani*, nie chcieli w pierwszej chwili uwierzyć że to obóz koncentracyjny. Na miejscu zrabowano im osobisty dobytek. W nowym budynku Effekten wydzielono wtedy specjalną salę do sortowania zagrabionego złota, biżuterii stosów obcych walut, platerów, itp. 

 

Jest to tylko przykład pokazujący jak mogła wyglądać droga (transport) Stanisławy Sikorskiej z tw. "Zieleniaka" na warszawskiej Ochocie, przez Obóz Przejściowy* w podwarszawskim Pruszkowie, do ostatecznego miejsca Jej pobytu i uśmiercenia w FKL Ravensbruck - taki transport mógł trwać nawet do ok. dwóch tygodni.

Z powyższych prac próbujących wyjaśnić losy Stanisławy Sikorskiej w trakcie Powstania Warszawskiego 1944r. i jej losów popowstaniowych można próbować wyciągnąć wniosek o Jej uczestnictwie w Powstaniu Warszawskim 1944r. a być może również w konspiracji 1939-1944r. 

Zapraszam na spacer ulicami Tarczyńską, Daleką i okolicznymi uliczkami warszawskiej Ochoty, gdzie w nieistniejącym już domu na ul. Dalekiej 4 do wybuchu Powstania Warszawskiego 1944r. mieszkała Stanisława Sikorska.

  • https://www.facebook.com/photo.php?fbid=262670917182098&set=a.262670040515519.59164.227345097381347&type=3&theater

 

Opis. 

  • Obóz Przejściowy Pruszków*Dulag 121 Pruszków (Durchgangslager 121 Pruszków) – niemiecki nazistowski obóz przejściowy, w którym gromadzono cywilną ludność Warszawy i okolicznych miejscowości, wypędzaną z domów w trakcie oraz po zakończeniu powstania warszawskiego. Obóz został utworzony 6 sierpnia 1944 na terenie dawnych Zakładów Naprawczych Taboru Kolejowego w Pruszkowie. Funkcjonował do połowy grudnia 1944, a w formie szczątkowej – do 16 stycznia 1945. Przez Dulag 121 przeszło w tym okresie od 390000 do 410000 osób, spośród których dziesiątki tysięcy zostały po krótkim pobycie w obozie wywiezione na roboty przymusowe w głąb Rzeszy lub zesłane do obozów koncentracyjnych. Z powodu chorób, wyczerpania lub z rąk strażników poniosło śmierć od kilkuset do kilku tysięcy więźniów Dulagu 121. Ponad 30 000 osób zdołało jednak opuścić obóz dzięki pomocy zatrudnionego tam polskiego personelu.

Przybycie transportu na bocznicę kolejową w Pruszkowie.

Z Wikipedii.pl: http://pl.wikipedia.org/wiki/Dulag_121_Pruszk%C3%B3w

  • Rampa na ul. Stawki*Umschlagplatz (niem. plac przeładunkowy) – nieistniejąca rampa kolejowa przy ulicy Stawki 4/6 w Warszawie, która wraz ze znajdującymi się w jej sąsiedztwie budynkami była wykorzystywana w latach 1942–1943 jako miejsce koncentracji Żydów z warszawskiego getta przed wywiezieniem ich do obozu zagłady w Treblince oraz obozów w dystrykcie lubelskim.

Mieszkańcy warszawskiego getta ładowani do wagonów na rampie Umschlagplatzu.

Z Wikipedii.plhttp://pl.wikipedia.org/wiki/Umschlagplatz_w_Warszawie

  • Zdezorientowani*, tak zapewne wyglądała zdecydowana większość końcowych tras wyjść ludności cywilnej z terenów opanowanych przez powstańców, w sierpniu-październiku 1944r. Wyjścia ludności cywilnej odbywały się podczas czasowych zawieszeń broni, które odbywały się za zgodą obydwu walczących ze sobą stron: powstańczej i niemieckiej.   
  • Zieleniak*5 sierpnia 1944 r. wskutek stale rosnącej liczby wyrzucanych z mieszkań ludzi zapadła decyzja o utworzeniu obozu przejściowego (będącego etapem na drodze do kolejnego obozu przejściowego w Pruszkowie), na terenie byłego targowiska warzywnego, tzw. Zieleniaka (dzisiejsze Hale Banacha). Do wieczora 5 sierpnia 1944 r. zgromadzono w nim kilkanaście tysięcy osób, a w kulminacyjnym momencie przebywało w nim kilkadziesiąt tysięcy mieszkańców Ochoty i najbliższych okolic. Miejsce to, otoczone ceglanym murem, uniemożliwiało ucieczkę zgromadzonej ludności. W dawnym budynku administracji targowiska urządziła swoją siedzibę załoga obozu, a budki dozorców przy bramach wjazdowych zostały zamienione na wartownie. Od początku swojego istnienia Zieleniak stał się miejscem masowych zbrodni, ludzie najpierw byli ograbiani, wyciągani siłą z podpalanych domów na Ochocie i pędzeni w stronę obozu. Po drodze byli bici bądź zabijani, a najczęściej pijani żołnierze RONA wyciągali kobiety z kolumn ludności cywilnej i gwałcili je w okolicznych domach, po czym zwykle mordowali. Przy bramie Zieleniaka byli rewidowani w poszukiwaniu kosztowności lub pieniędzy, następnie rozlokowywani na brukowanym placu targowiska. Od początku pobytu w obozie więźniom groziła śmierć: żołnierze RONA niejednokrotnie strzelali do osadzonych dla rozrywki, na terenie obozu nie było urządzeń sanitarnych ani wody (jedyne jej ujęcie zostało bardzo szybko wyczerpane), żywności (osadzeni otrzymywali jedynie co jakiś czas porcje spleśniałego chleba), brak było leków i pomocy lekarskiej. Nocami pijani ronowcy wyciągali z tłumu młode kobiety, które gwałcili na placu bądź w budynku pobliskiego liceum im. Hugona Kołłątaja przy ul. Grójeckiej 93.

Bibliografia. 

  • Gross Rosen obóz koncentracyjny na Śląsku, Mieczysław Mołdawa, Warszawa 1979.
  • Spacer ul. Tarczyńską, Daleką i okolicznymi uliczkami warszawskiej Ochoty, sierpień 2012, fot. stefelek 
  • https://www.facebook.com/photo.php?fbid=262670917182098&set=a.262670040515519.59164.227345097381347&type=3&theater
  • Wikipedia.pl
  • http://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna
  • Ze Szmulowizny i Bródna
  • http://zeszmulowiznyibrodna.blox.pl/2012/11/Stanislawa-Sikorska-1885-1945-cd.html

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

Ze Szmulowizny i Bródna

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 

 

Ciąg dalszy nastąpi... 

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Profil facebook'owy blogu:

  • https://www.facebook.com/ZeSzmulowiznyIBrodna

Kontakt z autorem blogu:

Uwaga: Kopiowanie zdjęć, tekstów i innych materiałów dostępnych na blogu, tylko za zgodą piszącego blog, W sytuacji gdy materiały z blogu będą po ich przetworzeniu użyte do innych opracowań, autor blogu uważa że adres blogu powinien być wpisany w bibliografii opracowania.

Szczegóły wpisu

Tagi:
brak
Autor(ka):
stefelek
Czas publikacji:
poniedziałek, 21 kwietnia 2014 17:45

Polecane wpisy